http://haftonim.blogfa.com/ گریزی به هنر و ادبیات و ... (مجید اسلامی) fa blogfa.com Fri, 09 Oct 2009 17:00:18 GMT http://haftonim.blogfa.com/post-60.aspx (ظاهرا اشکالی میان بلاگفا و اینترنت اکسپلورر وجود دارد. کسانی که با فایرفاکس  یا <p></p> <p>اوپرا کار می‌کنند مشکلی ندارند...)</p> <p dir="rtl"> <img hspace="5" border="1" align="texttop" vspace="5" src="http://moviesmedia.ign.com/movies/image/article/561/561905/birth_nicolekidmaninline_1099093560.jpg" /></p> <blockquote style="margin-left: 0px; " dir="rtl"> <p align="justify" style="margin-left: 0px; " dir="rtl">1. این فهرست حالا دیگر اصلاً جدی نیست، دست‌کم در مقایسه با یکی دو دهه پیش.</p> <p align="justify" style="margin-left: 0px; " dir="rtl"> 2. اسامی رای‌دهندگان در ماهنامه‌ی فیلم قابل تامل است: (طبق معمول) هیچ معیاری برای حضور برخی به چشم نمی‌خورد. در میان آن‌ها (با حفظ احترام) کسانی هستند که دو دهه پیش ترجمه می‌کردند و عملاً هیچ‌وقت (جز برای چنین نظرخواهی‌هایی) دست به قلم نشدند و الان سال‌هاست ترجمه هم نمی‌کنند و کسان دیگری که هنوز آن‌قدر ننوشته‌اند که دیدگاه‌شان بتواند توجه کسی را جلب کند. مترجم، ریونویس، ستون‌نویس، منتقد تحلیل‌گر همه در کنار هم حضور دارند تا جمع‌بندی نهایی به هیچ کاری نیاید، و عملاً هیچ نتیجه‌ای از آن متصور نباشد.</p> <p align="justify" style="margin-left: 0px; " dir="rtl"> 3. جمع‌بندی نهایی بسیار متناقض به نظر می‌رسد: قرارگرفتنِ <strong>گوزن‌ها</strong> در رده‌ی اول ایرانی‌ها و <strong>همشهری‌ کین</strong> در رده‌ی دوم فرنگی‌ها عجیب است (آیا واقعاً منتقدان ایرانی این‌قدر شیفته‌ی <strong>همشهری‌ کین</strong> بودند و ما نمی‌دانستیم؟) این‌که از میان تمام فیلم‌های ازو فقط<strong> داستان توکیو</strong> محبوب منتقدان ایرانی‌ست عجیب نیست؟ (به فهرست سایت اند ساوند نگاه کنید. ازودوست‌ها معمولاً میان آثار او تمایز چندانی قائل نیستند. آیا دلیلش این نیست که فقط <strong>داستان توکیو</strong> را تلویزیون ایران بارها پخش کرده؟) حاکمیت فیلم‌های قدیمی کمی برخورنده است (حتی در نگاه من که این‌قدر فیلم‌های قدیمی را دوست دارم). حضور این همه فیلم سیاه و سفید در فهرست نهایی آیا نشانه‌ی عدم ارتباط با سینمای معاصر نیست؟ جدیدترین فیلم لیست نهایی (<strong>سینماپارادیزو</strong>) فیلمی‌ست یکسر در ستایش سینمای گذشته.</p> <p align="justify" style="margin-left: 0px; " dir="rtl"> 4. حالا که از صد سالگی سینما گذشته‌ایم، تعداد فیلم‌ها و فیلمسازها آن‌قدر زیاد شده که به‌نظرم نوعی تقسیم‌بندی ضروری‌ست. شخصاً ترجیح می‌دهم میان فیلم‌ها و فیلمسازهایی که به پیش از دوران نوجوانی‌ام مربوط بودند و آن‌هایی که دوران‌شان را به یاد می‌آورم تمایز قائل شوم. آن‌هایی که تکلیف‌شان را کم‌وبیش زمان روشن کرده و نیازی به رای امثال ما ندارند قابل مقایسه نیستند با آن‌هایی که معاصرند و دارند آزمایش پس می‌دهند و ما (به‌نظرم) در قبال‌شان مسئولیم.</p> <p align="justify" style="margin-left: 0px; " dir="rtl"> 5. شاید اصلی‌ترین چیزی که این نظرخواهی‌های ده سال یک‌بار می‌تواند مشخص کند این است که در این ده سال چه اتفاق‌هایی افتاد. هرکس طبعاً‌ می‌تواند جمع‌بندی خودش را داشته باشد. جمع‌بندی من این است:</p> <p align="justify" style="margin-left: 0px; " dir="rtl"> الف. ده سال پیش فون‌تری‌یه آدم مهمی بود و حالا نیست. شاید این دوران موقتی باشد ولی در مواجهه با <strong>ضد مسیح</strong> فعلاً کنجکاوی چندانی به این اسم ندارم.</p> <p align="justify" style="margin-left: 0px; " dir="rtl">ب. آن موقع هال هارتلی مهم بود و حالا نیست. گویا نتوانست فشارهای روزگار را تاب بیاورد و به بیراهه رفت.</p> <p align="justify" style="margin-left: 0px; " dir="rtl"> پ. پس از <strong>بزرگراه گم‌شده</strong> ‌و <strong>داستان استریت</strong> تصور می‌کردم دیوید لینچ وارد دوران هیجان‌انگیز کاری‌اش بشود ولی نشد.</p> <p align="justify" style="margin-left: 0px; " dir="rtl">ت. برادران کوئن مسیرشان کمی نگران‌کننده است. شاید آن‌ها هم به سرنوشت سادربرگ دچار شوند. </p> <p align="justify" style="margin-left: 0px; " dir="rtl"> ث. ظهور پدیده‌ای مثل برادران داردن امیدبخش است. کارنامه‌ی آن‌ها می‌تواند با سینماگران بزرگ کلاسیک مقایسه شود. (برخلاف فیلمساز متعهدی چون کن لوچ که پس از نقطه‌ی اوجی چون <strong>نام من جو است</strong> به‌شدت افول کرد ولی ستایش شد).</p> <p style="margin-left: 0px; " dir="rtl">ج. آلمودوار شگفت‌انگیز است، گرچه فیلم تازه‌اش (<strong>درآغوش‌گرفتن‌های نیم‌بند</strong>) متوسط است. با این‌ حال <strong>همه‌چیز درباره‌ی مادرم</strong>، <strong>با او حرف‌ بزن</strong> و <strong>بازگشت</strong> برای یک دهه کافی‌ست.</p> <p align="justify" style="margin-left: 0px; " dir="rtl">چ. ساکوروف، زویاگینتسف (فقط با دو فیلم)، مونگیو (فقط با یک فیلم)، مارتل (با سه فیلم)  حالا چهره‌ها‌ی امیدوارکننده‌ای هستند؛ البته در کنار ون‌سنت و کوریسماکی.</p> <p align="justify" style="margin-left: 0px; " dir="rtl"> د. وودی آلن و کلود شابرول را حالا دیگر می‌توان (به خاطر دستاورد حیرت‌انگیزشان) در میان بزرگ‌کارگردان‌های کلاسیک قرار داد.</p></blockquote> <p dir="rtl"> <img hspace="5" height="306" border="1" align="texttop" width="432" vspace="5" src="http://static.guim.co.uk/sys-images/Film/Pix/pictures/2009/6/29/1246291254972/TALK-TO-HER-009.jpg" style="width: 432px; height: 306px; " /></p> <blockquote style="margin-left: 0px; " dir="rtl"> <p dir="rtl"><font color="#0000ff">فیلم‌ها: (بدون ترتیب)</font></p> <p dir="rtl">1. <strong>مرد مرده</strong> (و <strong>گوست‌داگ</strong>) جیم جارموش</p> <p dir="rtl"> 2. <strong>با او حرف بزن</strong> (و <strong>بازگشت</strong>) پدرو آلمودوار</p> <p dir="rtl"> 3. <strong>پسر </strong>(و <strong>سکوت لورنا</strong>) برادران داردن</p> <p dir="rtl"> 4. <strong>21 گرم</strong> ( و <strong>عشق سگی</strong>) الخاندرو گونزالس ایناریتو</p> <p dir="rtl"> 5. <strong>بازگشت</strong> (و <strong>تبعید</strong>) آندری زویاگینتسف</p> <p dir="rtl">6. <strong>پیش از طلوع</strong> (و <strong>پیش از غروب</strong>) ریچارد لینکلیتر</p> <p dir="rtl">7. <strong>زن بی‌سر</strong> (و <strong>مرداب</strong>) لوکرسیا مارتل</p> <p dir="rtl"> 8. <strong>آرایشگر سیبری</strong> (و <strong>قطعه‌ی ناتمام برای پیانوی کوکی</strong>) نیکیتا میخالکوف</p> <p dir="rtl">9. <strong>الکساندرا</strong> (و <strong>کشتی نوح روسی</strong>) الکساندر ساکوروف</p> <p dir="rtl">10. <strong>رمز ناشناخته</strong> میشائیل هانه‌که</p> <p dir="rtl"> 11. <strong>گرفتار</strong> برناردو برتولوچی</p> <p dir="rtl">12. <strong>آماتور</strong> (و <strong>آدم‌های ساده</strong>) هال هارتلی</p> <p dir="rtl">13. <strong>نُه زندگی</strong> (و <strong>چیزهایی که درجا می‌توانی درباره‌ی آن زن بگویی</strong>) رودریگو گارسیا</p> <p dir="rtl"> 14. <strong>تولد </strong>جاناتان گلیزر </p> <p dir="rtl"> 15.<strong> ای برادر کجایی؟</strong> برادران کوئن</p> <p dir="rtl"> 16. <strong>پارانوئید پارک</strong> (یا <strong>روزهای واپسین</strong>) گاس ون‌سنت</p> <p dir="rtl"> 17. <strong>چهار ماه و سه هفته و دو روز</strong> کریستین مونگیو</p> <p dir="rtl"> 18. <strong>بزرگراه گم‌شده</strong> دیوید لینچ</p> <p dir="rtl">19. <strong>چانکینگ اکسپرس</strong> وونگ کاروای</p> <p dir="rtl">20. <strong>شعاع عمودی آفتاب</strong> تران آن هونگ</p> <p dir="rtl"> و البته </p> <p dir="rtl"> 21. <strong>مچ‌پوینت</strong> (یا یکی از ده‌ها فیلم دیگر) وودی آلن</p> <p dir="rtl"> 22. <strong>مادام بواری</strong> (یا یکی از ده‌ها فیلم دیگر) کلود شابرول</p></blockquote> <p dir="rtl"> <img hspace="5" border="1" align="texttop" vspace="5" src="http://antoniomarcospereira.files.wordpress.com/2007/11/ozu_yasujiro.jpg" /> </p> <blockquote style="margin-left: 0px; " dir="rtl"> <p dir="rtl"><font color="#0000ff">کارگردان‌های دست‌نیافتنی (بدون ترتیب):</font></p> <p dir="rtl"> 1. یاسوجیرو ازو</p> <p dir="rtl"> 2. آکیرا کوروساوا</p> <p dir="rtl"> 3. کنجی میزوگوچی</p> <p dir="rtl">4. آلفرد هیچکاک</p> <p dir="rtl">5. اورسن ولز</p> <p dir="rtl">6. فدریکو فلینی</p> <p dir="rtl">7. میکل‌آنجلو آنتونیونی</p> <p dir="rtl"> 8. جان فورد</p> <p dir="rtl">9. مارسل کارنه</p> <p dir="rtl">10. فریتس لانگ</p> <p dir="rtl">11. ژاک تاتی</p> <p dir="rtl">12. آندری تارکوفسکی</p> <p dir="rtl">13. داگلاس سیرک</p> <p dir="rtl">14. وینسنت مینه‌لی </p> <p dir="rtl">15. بیلی‌ وایلدر</p> <p dir="rtl">و لابد برخی اسم‌های دیگر که اگر یادم آمد اضافه خواهم کرد!</p></blockquote> <p dir="rtl"> <img hspace="5" border="1" align="texttop" vspace="5" src="http://drx.typepad.com/psychotherapyblog/images/2008/01/30/dana_andrews_gene_tierney_laura.jpg" /></p> <blockquote style="margin-left: 0px; " dir="rtl"> <p dir="rtl"> <font color="#0000ff">تک‌افتاده‌ها:</font></p> <p dir="rtl"> 1. <strong>مرد سوم</strong> کارول رید</p> <p dir="rtl"> 2. <strong>مکانی در آفتاب</strong> جرج استیونس</p> <p dir="rtl"> 3. <strong>نامه‌ی زنی ناشناس</strong> ماکس اوفولس</p> <p dir="rtl">4. <strong>لورا</strong> اتو پره‌مینجر</p> <p dir="rtl"> 5. <strong>اورفه</strong> ژان کوکتو</p> <p dir="rtl"> 6. <strong>آتالانت</strong> ژان ویگو</p> <p dir="rtl"> 7. <strong>باد</strong> ویکتور شوستروم</p> <p dir="rtl"> 8. <strong>طلوع</strong> ف. و. مورنائو</p> <p dir="rtl"> 9. <strong>جعبه پاندورا</strong> گئورگ ویلهلم پابست</p> <p dir="rtl"> 10. <strong>جانی گیتار</strong> نیکلاس ری</p><p dir="rtl">...</p><p dir="rtl">11. <strong>هیروشیما عشق من </strong>(یا <strong>سال گذشته در مارین باد</strong>) آلن رنه</p><p align="texttop" dir="rtl">12. <strong>کلئو از 5 تا 7</strong> آینس واردا</p><p dir="rtl"><img src="http://auteurs_production.s3.amazonaws.com/stills/26620/where-is-the-friend_s-home-1987.jpg" align="texttop" border="1" hspace="5" vspace="5" /></p><p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; color: rgb(255, 0, 0); "><link rel="File-List" href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_filelist.xml" /><link rel="themeData" href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_themedata.thmx" /><link rel="colorSchemeMapping" href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_colorschememapping.xml" /><!--[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:TrackMoves/> <w:TrackFormatting/> <w:PunctuationKerning/> <w:ValidateAgainstSchemas/> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:DoNotPromoteQF/> <w:LidThemeOther>EN-US</w:LidThemeOther> <w:LidThemeAsian>X-NONE</w:LidThemeAsian> <w:LidThemeComplexScript>AR-SA</w:LidThemeComplexScript> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables/> <w:SnapToGridInCell/> <w:WrapTextWithPunct/> <w:UseAsianBreakRules/> <w:DontGrowAutofit/> <w:SplitPgBreakAndParaMark/> <w:DontVertAlignCellWithSp/> <w:DontBreakConstrainedForcedTables/> <w:DontVertAlignInTxbx/> <w:Word11KerningPairs/> <w:CachedColBalance/> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> <m:mathPr> <m:mathFont m:val="Cambria Math"/> <m:brkBin m:val="before"/> <m:brkBinSub m:val="--><strong><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; ">ایرانی‌ها </span></strong><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; ">(به ترتیب)</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; ">1. <strong>خانه سیاه است</strong> فروغ فرخزاد</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; ">2. <strong>خشت و آینه</strong> ابراهیم گلستان</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; ">3. <strong>دونده </strong>امیر نادری</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; ">4. <strong>خانه دوست کجاست؟</strong> (یا <strong>گزارش</strong>) عباس کیارستمی</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; ">5. <strong>سارا</strong> (یا <strong>هامون</strong>) داریوش مهرجویی</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; ">6. <strong>سوته‌دلان </strong>علی حاتمی</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; ">7. <strong>طبیعت بی‌جان</strong> (یا <strong>یک اتفاق ساده</strong>) سهراب شهیدثالث</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; ">8. <strong>زیر پوست شهر</strong> رخشان بنی‌اعتماد</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; ">9. <strong>شب قوزی</strong> فرخ غفاری</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; ">10. <span>       </span><strong>بیست انگشت</strong> مانیا اکبری</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; "><span>            </span><strong>تنها دو بار زندگی می‌کنیم</strong> بهنام بهزادی</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; "><span>            </span><strong>خواب تلخ</strong> محسن امیریوسفی</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; "><span>            </span><strong>بوتیک </strong>حمید نعمت‌اله</span></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed; "><span lang="FA" style="font-size: 10pt; line-height: 115%; "> </span></p> </blockquote> <p> </p><p><link rel="File-List" href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_filelist.xml" /><link rel="themeData" href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_themedata.thmx" /><link rel="colorSchemeMapping" href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_colorschememapping.xml" /></p> Fri, 09 Oct 2009 17:00:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=haftonim&postid=60 haftonim http://haftonim.blogfa.com/post-60.aspx http://haftonim.blogfa.com/post-59.aspx <p style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right;" dir="rtl"><strong><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;"><br /></span></strong></p><p style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: center;" dir="rtl"><strong><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;">معيارها: </span></strong></p><span style="color: rgb(0, 0, 255);"><strong>*****</strong> شاهكار<strong>/</strong> <strong>****</strong> عالي<strong>/***</strong> خوب <strong>/</strong><strong>**</strong> متوسط <strong>/</strong> <strong>*</strong> ضعيف <strong>/</strong><strong>0</strong><span> </span>بي‌ارزش</span><hr width="100%" size="2" /><p dir="rtl"><br /></p><p><img hspace="5" border="1" vspace="5" src="http://3.bp.blogspot.com/_ojWtyH7yPvw/SQqzBTAZoaI/AAAAAAAADEQ/Fd3YZrpp_54/s400/HOME+Ursula+Meier.jpg" /><img hspace="5" height="281" border="0" align="right" width="182" vspace="5" src="http://www.topnews.in/files/images/Ursula-Meier6.jpg" style="width: 182px; height: 281px;" /></p><p dir="rtl"><br /></p><div style="text-align: right;"><blockquote><blockquote><strong>خانه (</strong><strong>Home</strong><strong>)        </strong><font size="3"><span style="color: rgb(0, 0, 255);"><strong>***</strong></span></font></blockquote></blockquote></div><p dir="rtl">ساخته‌ی اورسولا مه‌یه محصول فرانسه/ سویس/بلژیک 2008</p><div style="text-align: justify;"><blockquote><p dir="rtl">اولین کار سینمایی کارگردان زن 38 ساله‌ی سویسی/فرانسوی، با بازی ایزابل هوپر و اولیور گورمه (بازیگر اصلی <strong>پسر</strong> داردن‌ها) درباره‌ی هجوم دنیای بیرون (در قالب یک اتوبان) به زندگی خوشبختِ یک خانواده پنج نفره، که تاحدی ایده‌ی انتزاعی و لحن بیان‌گرایانه‌اش آدم را یاد انیمیشن‌های قدیمیِ زرین‌کلک (مثلاً‌ <strong>ابرقدرت‌ها</strong>) می‌اندازد. شروع فیلم واقعاً غافلگیرکننده‌ است؛ آدم باورش نمی‌شود فیلم بتواند با چنین سوژه‌ای (جدال انتزاعیِ یک خانواده و یک اتوبان) جلو برود و در آن محدود بماند، ولی این اتفاق می‌افتد و با این‌که افت‌هایی هم دارد، درمجموع از این تجربه‌ی عجیب سربلند بیرون می‌آید. هوپر و گورمه کمک کرده‌اند که فیلم بازی‌هایی کاملاً فرانسوی (سرد) داشته باشد و بازیگران دیگر نیز همین گونه‌اند، اما تصاویر از یک فیلم تیپیکالِ فرانسوی جذاب‌تر است و درمجموع کارگردان از زیر سایه‌ی بازیگرانِ سرشناس‌اش بیرون می‌آید. بدبین‌ها می‌توانند بگویند کارگردان هنوز در حال و هوای فیلم‌های کوتاه است، اما شخصاً چشم‌انتظار فیلم بعدی این کارگردان خواهم بود.</p></blockquote></div><p align="justify" dir="rtl"></p><blockquote><div style="text-align: justify;">(یادداشتی که در سایت imdb آمده غافلگیرم کرد: نوشته: «افتضاح، کم‌مایه، بدون هیچ نکته‌ی جذابی. فیلمی احمقانه درباره‌ی خانواده‌ای که مادر خل‌وضع‌اش نمی‌خواهد از خانه‌ای که از جلویش اتوبان می‌گذرد نقل مکان کند...» طبعاً نویسنده نخواسته به جنبه‌های تمثیلی فیلم توجه کند یا اهمیتی بدهد).</div></blockquote><p dir="rtl"><strong><img hspace="15" border="1" align="bottom" vspace="5" src="http://www.kff.in/g/films/2007/b/the-page-turner.jpg" /></strong></p><p dir="rtl"></p><blockquote><p><strong>  </strong><strong>دستیار پیانیست </strong><strong>La tourneuse de pages    </strong><strong> </strong></p><p style="text-align: center;"><font size="2"><strong><font size="3"><span style="color: rgb(0, 0, 255);">1/2</span></font></strong></font><strong><font size="3"><span style="color: rgb(0, 0, 255);">**</span></font></strong></p></blockquote><p dir="rtl"></p><blockquote>محصول فرانسه 2006</blockquote><p align="justify" dir="rtl"></p><div style="text-align: justify;"><blockquote>ساخته‌ی دنیس درکور با بازی استثنایی دبورا فرانسوا (بازیگر <strong>کودک </strong>داردن‌ها)، که (به خاطر حضور پررنگ پیانو، فضای قصه و میزانسن‌ها) به‌شدت آدم را یاد فیلم‌های شابرول (به‌ویژه <strong>از شکلات‌تان متشکرم</strong>) می‌اندازد. طبعاً بازی فرانسوا نیز یادآور ایزابل هوپر در جوانی‌ست (بی‌آن‌که شباهتی میان آن دو وجود داشته باشد). فیلم همچنین (به دلیل جنبه‌های سادومازوخیستی) می‌تواند کارهای هانه‌که (به‌ویژه <strong>معلم پیانو</strong>) را تداعی کند. قصه کم‌وبیش ساده و تاحدی قابل پیش‌بینی‌ست، ولی پیچ‌وتاب‌های ظریف و زمان کوتاهش (85 دقیقه) باعث می‌شود از سقوط نجات پیدا کند. فیلم چهارمین کار سینمایی کارگردانش است (فیلم پنجم او با نام «فردا سپیده‌دم» محصول 2009 است و ظاهراً‌ در جشنواره کن امسال حضور داشته) و تنها یک سال بعد از <strong>کودک</strong> ساخته شده، و نشان می‌دهد درخشش دبورا فرانسوا در آن فیلم تصادفی نبوده.</blockquote></div><br /><img hspace="25" border="1" align="middle" src="http://www.yorkblog.com/flipside/visitor.jpeg" /><blockquote><strong>مهمان Visitor</strong><strong><font size="3"><span style="color: rgb(0, 0, 255);">       **</span></font></strong><br /><p>ساخته‌ی تام مک‌کارتی. محصول 2007 آمریکا.</p><div align="justify">یکی دیگر از آن فیلم‌هایی که می‌تواند نشات‌گرفته از بحث گفت‌وگوی تمدن‌ها تلقی شود (مثل تسوتسی محصول آفریقای جنوبی که چند سال پیش در جشنواره فجر هم به‌ نمایش درآمد)؛ با نگاه انتقادیِ سفت‌وسخت به قوانین مهاجرت در آمریکا (البته در دوران بوش) و مهربان نسبت به جهان‌سومی‌ها (این‌بار شهروندان عرب و آفریقایی). داستان فیلم ساده و تاحدی قابل پیش‌بینی‌ست (آشنایی یک استاد دانشگاهِ به بن‌بست‌رسیده با یک زوج جهان سومیِ خوشبخت ولی در معرض تهدید از جانبِ دولت آمریکا) و با این‌که کارگردانی ساده‌ای هم دارد، آن‌چه به فیلم وقار می‌بخشد نخست بازی‌هاست (کارگردان فیلم بازیگری باسابقه است که مهمان تازه دومین فیلمش است) و دوم حضور پررنگِ موسیقی شرقی و ساز شرقی (در قیاس با پیانویی که قهرمان فیلم در مقابلش احساس عجز می‌کند). همچون تسوتسی در این‌جا نیز سایه‌ی سینمای ایران به چشم می‌خورد (جالب این‌که حجب و حیایی که فیلم عامدانه در نمایش روابط زن و مرد به نمایش می‌گذارد همجنس چیزی‌ست که خیلی وقت‌ها ممیزی به سینمای ایران تحمیل کرده است!)<br /><br /><link rel="File-List" href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_filelist.xml" /><link rel="themeData" href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_themedata.thmx" /><link rel="colorSchemeMapping" href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_colorschememapping.xml" /><!--[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:TrackMoves/> <w:TrackFormatting/> <w:PunctuationKerning/> <w:ValidateAgainstSchemas/> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:DoNotPromoteQF/> <w:LidThemeOther>EN-US</w:LidThemeOther> <w:LidThemeAsian>X-NONE</w:LidThemeAsian> <w:LidThemeComplexScript>AR-SA</w:LidThemeComplexScript> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables/> <w:SnapToGridInCell/> <w:WrapTextWithPunct/> <w:UseAsianBreakRules/> <w:DontGrowAutofit/> <w:SplitPgBreakAndParaMark/> <w:DontVertAlignCellWithSp/> <w:DontBreakConstrainedForcedTables/> <w:DontVertAlignInTxbx/> <w:Word11KerningPairs/> <w:CachedColBalance/> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> <m:mathPr> <m:mathFont m:val="Cambria Math"/> <m:brkBin m:val="before"/> <m:brkBinSub m:val="--></div></blockquote><div align="justify"><blockquote><link href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_filelist.xml" rel="File-List" /><link href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_themedata.thmx" rel="themeData" /><link href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_colorschememapping.xml" rel="colorSchemeMapping" /><strong> دو دلداده Two Lovers          </strong><strong><font size="3"><span style="color: rgb(0, 0, 255);">**</span></font></strong></blockquote><!--[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:TrackMoves/> <w:TrackFormatting/> <w:PunctuationKerning/> <w:ValidateAgainstSchemas/> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:DoNotPromoteQF/> <w:LidThemeOther>EN-US</w:LidThemeOther> <w:LidThemeAsian>X-NONE</w:LidThemeAsian> <w:LidThemeComplexScript>AR-SA</w:LidThemeComplexScript> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables/> <w:SnapToGridInCell/> <w:WrapTextWithPunct/> <w:UseAsianBreakRules/> <w:DontGrowAutofit/> <w:SplitPgBreakAndParaMark/> <w:DontVertAlignCellWithSp/> <w:DontBreakConstrainedForcedTables/> <w:DontVertAlignInTxbx/> <w:Word11KerningPairs/> <w:CachedColBalance/> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> <m:mathPr> <m:mathFont m:val="Cambria Math"/> <m:brkBin m:val="before"/> <m:brkBinSub m:val="--><br /><blockquote><p>کارگردان: جیمز گری. بازیگران: یواکیم فونیکس. گوئنیت پالترو. ونسا شو. ایزابلا روسلینی. محصول 2008 آمریکا. </p><p>چهارمین فیلم این کارگردان آمریکایی اقتباس آزادی‌ست از «شب‌های روشن» داستایفسکی که استقلالش آدم را حسابی غافلگیر می‌کند (راستش پیش از دیدن فیلم شنیده بودم همان «شب‌های روشن» است ولی در طول فیلم یادم رفت و در پایان خیلی جا خوردم). انتخاب پالترو در نقش دخترکِ عاشق اجازه داده که فیلم از داستان فاصله بگیرد. پالترو مسن‌تر و پخته‌تر است و عشق‌اش به مردی متاهل شکل متفاوتی پیدا کرده. پسر هم شکست‌خورده‌ای‌ست که بارها دست به خودکشی زده و حالا در آستانه‌‌ی رابطه‌ای‌ست که پدر و مادرش تمام تلاش‌شان را می‌کنند تا مسیرش را هموار کنند (بیش‌تر به خاطر وصل‌شدن به خانواده‌ی متنفذ دختر). نکته‌ی جالب آوردنِ پالترو (میشل) به همسایگی پسر است (آپارتمانی که پنجره‌اش مشرف به پنجره‌ی اتاق پسر است) و تناوب‌های دیدارهای آن‌ها در داستان و خیابان‌گردی، به نوعی وحدت مکان از نوع دیگر بدل شده است (میعادگاه این‌ها پشت‌بام مجتمع است). با اضافه‌شدن دختر یهودی مثلث‌های دراماتیک‌ فیلم افزایش پیدا کرده و شکل اپیزودیکِ‌ داستان محوتر شده است. میزانسن‌ها ساده و فیلم به سنتِ سینمای بدنه‌ای متکی به بازی‌هاست (که کاملاً متقاعدکننده است، به‌ویژه پالترو و البته ایزابلا روسلینی در نقشی بسیار کم‌دامنه). حیف که در پایان همه‌چیز تحت‌الشعاعِ کلیشه‌های تولید فیلم در هالیوود قرار می‌گیرد و پایان تراژیک به نوعی پایان خوشِ آبکی بدل می‌شود. بااین‌حال فیلم درمجموع به دیدن‌اش می‌ارزد. </p></blockquote></div> Mon, 21 Sep 2009 13:18:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=haftonim&postid=59 haftonim http://haftonim.blogfa.com/post-59.aspx http://haftonim.blogfa.com/post-58.aspx <LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_filelist.xml" rel=File-List><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_themedata.thmx" rel=themeData><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_colorschememapping.xml" rel=colorSchemeMapping> <STYLE>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627400839 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} p.MsoListParagraph, li.MsoListParagraph, div.MsoListParagraph {mso-style-priority:34; mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:10.0pt; margin-left:36.0pt; mso-add-space:auto; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} p.MsoListParagraphCxSpFirst, li.MsoListParagraphCxSpFirst, div.MsoListParagraphCxSpFirst {mso-style-priority:34; mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-type:export-only; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:0cm; margin-left:36.0pt; margin-bottom:.0001pt; mso-add-space:auto; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} p.MsoListParagraphCxSpMiddle, li.MsoListParagraphCxSpMiddle, div.MsoListParagraphCxSpMiddle {mso-style-priority:34; mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-type:export-only; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:0cm; margin-left:36.0pt; margin-bottom:.0001pt; mso-add-space:auto; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} p.MsoListParagraphCxSpLast, li.MsoListParagraphCxSpLast, div.MsoListParagraphCxSpLast {mso-style-priority:34; mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-type:export-only; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:10.0pt; margin-left:36.0pt; mso-add-space:auto; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} .MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Cali/*]]>*//*<![CDATA[*/bri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} .MsoPapDefault {mso-style-type:export-only; margin-bottom:10.0pt; line-height:115%;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 72.0pt 72.0pt 72.0pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</STYLE> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: right"><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_filelist.xml" rel=File-List><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_themedata.thmx" rel=themeData><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_colorschememapping.xml" rel=colorSchemeMapping> <STYLE>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627400839 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} .MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} .MsoPapDefault {mso-style-type:export-only; margin-bottom:10.0pt; line-height:115%;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 72.0pt 72.0pt 72.0pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</STYLE> </P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: right"><STRONG><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"><IMG style="WIDTH: 401px; HEIGHT: 293px" height=327 hspace=5 src="http://img5.allocine.fr/acmedia/medias/nmedia/00/02/38/69/69218550_ph3.jpg" width=494 align=bottom vspace=5 border=1></SPAN></STRONG></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: right"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"><FONT color=#0000ff><STRONG>مرداب  </STRONG></FONT></SPAN><STRONG><FONT size=3><SPAN style="COLOR: rgb(0,0,255)">**</SPAN></FONT></STRONG><STRONG><FONT size=3><SPAN style="COLOR: rgb(0,0,255)">**</SPAN></FONT></STRONG></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><STRONG><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">نویسنده و کارگردان: لوکرسیا مارتل.</SPAN></STRONG><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"><STRONG>مدیر فیلم‌برداری: هوگو کولاسه. تدوین‌گر: سانتیاگو ریچی. طراح تولید: گراسیه‌لا اوده‌ریگو. بازیگران: مرسدس موران. گراسیه‌لا بورخس. مارتین آدخمیان. لئونورا بالکارسه. محصول 2001 آرژانتین/فرانسه/اسپانیا. 103 دقیقه.</STRONG></SPAN></P> <P></P><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_filelist.xml" rel=File-List><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_themedata.thmx" rel=themeData><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_colorschememapping.xml" rel=colorSchemeMapping> <STYLE>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627400839 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} .MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} .MsoPapDefault {mso-style-type:export-only; margin-bottom:10.0pt; line-height:115%;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 72.0pt 72.0pt 72.0pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</STYLE> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">فیلم اولِ مارتل نه‌فقط دست‌کمی از دو فیلم بعدی‌اش ندارد، حتی جاه‌طلبانه‌تر و پیچیده‌تر است؛ کم‌تر دراماتیک است و در غیابِ یک موضوع اصلی و محوری، حاشیه - همان حواشیِ جذابِ فیلم‌های بعدی – بر آن غلبه دارد. آن‌قدر شخصیت‌ها زیادند و یکباره معرفی می‌شوند، و سکانس‌ها چنان کوتاه و تکه‌تکه‌اند که تا دقایقی طولانی نمی‌شود فهمید آدم‌ها با هم چه نسبتی دارند و کی ارباب است و کی خدمتکار. فیلم چنان در دادن اطلاعات از خود خست نشان می‌دهد که ناگهان متوجه می‌شویم بیش از آن‌که نگران داستان و روابط شخصیت‌ها باشیم، فقط داریم به تصاویر نگاه می‌کنیم. مثل رفتن به یک نمایشگاه عکس یا بهتر، اینستالیشن است، پر از لحظه‌های نابِ وصف‌نشدنی. مارتل تصویرهایی شگفت‌انگیز دارد، و میزانسن‌هایی پرجزئیات. </SPAN></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: right"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">سایت </SPAN><SPAN dir=ltr style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">imdb</SPAN><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"> خلاصه داستان خوبی درباره فیلم نوشته:</SPAN></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">چخوف در آرژانتین معاصر. مچا (</SPAN><SPAN dir=ltr style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">Mecha</SPAN><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">) و گره‌گوریو با بچه‌های نوجوان‌شان در منطقه‌‌ای ییلاقی نزدیک مرداب هستند. هوا گرم است. بزرگ‌ها مدام مست‌اند؛ مکا خودش را با خرده شیشه زخمی می‌کند و مجبور می‌شوند ببرندش درمانگاه و پسرش خوزه به عیادتش می‌آید. خویشاوندی به نام تالی بچه‌هایش را هم همراه می‌آورد. بچه‌ها به حال خودشان هستند، کنار استخر پر از لجن آفتاب می‌گیرند، در شهر به مجلس رقص می‌روند، تفنگ به دست در تپه‌ها به شکار می‌روند، بدون گواهینامه رانندگی می‌کنند. یکی از دخترها عاشق خدمتکاری به نام ایزابل است که متهم به دزدی‌ست. مادر و پسر، پسر و خواهرها، دخترک و ایزابل با صمیمتی هولناک در هم می‌لولند. بزرگ‌ترها حواس‌شان نیست که چه کسی در خطر است؟</SPAN></P><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_filelist.xml" rel=File-List><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_themedata.thmx" rel=themeData><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_colorschememapping.xml" rel=colorSchemeMapping> <STYLE>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627400839 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} .MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} .MsoPapDefault {mso-style-type:export-only; margin-bottom:10.0pt; line-height:115%;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 72.0pt 72.0pt 72.0pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</STYLE> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: right"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"><FONT color=#0000ff><STRONG><IMG style="WIDTH: 429px; HEIGHT: 335px" height=349 hspace=5 src="http://www.eskimo.com/~noir/ftitles/killers/killers11.jpg" width=474 align=bottom vspace=5 border=1></STRONG></FONT></SPAN></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: right"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"><FONT color=#0000ff><STRONG>آدمکش‌ها (قاتلین)  </STRONG></FONT></SPAN><STRONG><FONT size=3><SPAN style="COLOR: rgb(0,0,255)">**</SPAN></FONT></STRONG><STRONG><FONT size=3><SPAN style="COLOR: rgb(0,0,255)">*</SPAN></FONT></STRONG></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"><STRONG>کارگردان: رابرت سیودماک. فیلم‌نامه: آنتونی وِیلر (و ریچارد بروکس و جان هیوستن) بر اساس داستانی به همین نام از ارنست همینگ‌وی. موسیقی: میکلوش روژا. فیلم‌بردار: الوود بره‌دل. تدوین: آرتور هیلتن. بازیگران: برت لنکستر، آوا گاردنر، ادموند اوبراین. محصول 1946 آمریکا. سیاه‌وسفید. 103 دقیقه.</STRONG></SPAN></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"><STRONG> </STRONG></SPAN><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">نمی‌دانم چرا تماشای این فیلم برایم این‌قدر دیر اتفاق افتاد. داستان همینگ‌وی را خیلی دوست دارم و بیست سال پیش برای دل خودم ترجمه کردم و ترجمه‌های دیگرش را هم خوانده‌ام. نسخه‌ی دان سیگل را پانزده سال پیش دیدم و اصلاً خوشم نیامد، ولی این‌یکی تا مدت‌ها در دسترس نبود. بعدتر هم چندان رغبتی به تماشایش نداشتم (چندان امیدوار نبودم). اما فیلم خیلی بهتر از انتظارم بود. </SPAN></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">بخش اول فیلم عین داستان است: دو مرد در شهری کوچک از راه می‌رسند و وارد کافه‌ای می‌شوند و بنا می‌کنند سر به سر گارسن‌ها گذاشتنِ و بعد معلوم می‌شود برای قتل مردی به نام آندرسن آمده‌اند که «سوئدی»ست و هر شب ساعت شش به آن کافه می‌آید. مرد پیدایش نمی‌شود و آن دو مرد می‌روند و یکی از گارسن‌ها به «سوئدی» خبر می‌دهد. او در رختخوابش خوابیده و از این خبر تعجب نمی‌کند. گارسن به کافه برمی‌گردد و داستان تمام می‌شود.</SPAN></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">فیلم داستان را ادامه می‌دهد، به‌گونه‌ای همشهری‌کین‌وار. سوئدی کشته می‌شود و یک مامور بیمه تلاش می‌کند از ماجرا سردربیاورد. سراغ تک‌تک آدم‌هایی که او را می‌شناخته‌اند می‌رود و قصه‌هاشان را می‌شنود و به‌مرور دلیل قتل مشخص می‌شود. </SPAN></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">نکته‌ی جالب رعایت دقیق </SPAN><SPAN dir=ltr style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">POV</SPAN><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"> است. در میان فیلم‌های کلاسیک کم‌تر فیلمی هست که</SPAN><SPAN dir=ltr style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"> POV </SPAN><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"><SPAN> </SPAN>را دقیق رعایت کند. عرف هالیوود این است که معمولاً آن‌چه کسی تعریف می‌کند بهانه‌ای‌ست برای نمایش ماجرا و مهم نیست که خود او در تک‌تک صحنه‌های فلاش‌بک حضور داشته باشد. (نمونه‌ی مشهورش «سانست بلوار» وایلدر است که از دید ویلیام هولدن روایت می‌شود ولی در صحنه‌ای از آن هولدن حضور ندارد، و البته بسیاری نمونه‌های دیگر). ولی در این‌جا </SPAN><SPAN dir=ltr style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">POV</SPAN><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"> دقیق رعایت شده و فیلم محدودیت‌هایش را پذیرفته. فقط در اواخر فیلم یکی از شخصیت‌ها در حالت هذیان است، ولی چیزهای پراکنده‌ای که می‌گوید بهانه‌ای می‌شود برای ارائه‌ی فلاش‌بکی از گذشته. طبعاً شخصیت‌هایی که آن هذیان را می‌شنوند به همان تصویری که ما می‌بینیم نمی‌رسند ولی حالت‌شان طوری‌ست که انگار می‌رسند!</SPAN></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">پازلِ تکه‌تکه‌ی فیلم کمک می‌کند که اگر ابهام داستانِ‌ همینگ‌وی از میان می‌رود، ولی به تصویری سرراست منجر نمی‌شود (دست‌کم تا اواخر فیلم این‌گونه است). گذشته‌ای طولانی با برش‌هایی کوتاه به نمایش درمی‌آید و فاصله‌ی میان این فلاش‌بک‌ها را باید در ذهن‌مان پر کنیم. فیلم همچنین کوشیده کاری کند که میان دیالوگ‌های همینگ‌وی در بخش اول و باقی دیالوگ‌ها گسست ایجاد نشود و تا حدی موفق است. برت لنکستر در نخستین نقش مهمش حضوری چشمگیر دارد و آوا گاردنر همان تصویر «زن عاشق‌کش» فیلم‌های آن دوران را در شکل نمونه‌ای‌اش ارائه می‌دهد. ادموند اوبراین هم ترکیبی‌ست از شخصیت‌ِ خنثای تامسن (در «همشهری کین») و کارآگاه نمونه‌ای مدل هامفری بوگارت.</SPAN></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">البته بسط قصه به وجه تمثیلی‌اش به‌شدت لطمه زده. ابهام رازآمیز اشتباهی در گذشته که قابل جبران نیست، این‌جا آشکارا در «زن و پول و دزدی و خیانت» خلاصه شده، و پایان فیلم به نسبت بخش‌های آغازین، سرهم‌بندی شده و ناامیدکننده است. بااین‌حال، ایجاز در قصه‌گویی، میزانسن‌های حرفه‌ای و بازی‌ها باعث می‌شود که فیلم، قابل قبول جلوه کند. از همه مهم‌تر بخش آغازین فیلم است که اگر به دید یک فیلم کوتاه نگاهش کنیم تصویر کم‌وبیش متقاعدکننده‌ای از داستان همینگ‌وی است. طبعاً بخشی از احترامی که برای فیلم قائل شدم به همین ربط دارد.<BR>توی داستان آدمکش‌ها از سرِ مزه‌پرانی کافه‌چی (جرج) و بعد نیک را bright boy (بچه باهوشه) صدا می‌زنند. وقتی دیدم فیلم جرج را یک پیرمرد تصویر کرده حسابی جاخوردم. ولی «بچه‌ باهوشه» گفتن به یک پیرمرد طبعاً نیش‌دارتر به نظر می‌رسد. در حالی که در داستان اشاره‌ای به سن کافه‌چی نشده. اختلاف سن دو کافه‌چی همچنین آدم را یاد دیگر داستانِ درخشان همینگ‌وی («جایی تمیز و خوش‌نور») می‌اندازد. شاید هم فیلم از آن یکی الهام گرفته.</SPAN></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">نوشته‌اند همینگ‌وی به دعوت کمپانی در نمایشی اختصاصی فیلم را دید و بعد که بیرون آمد یک بطری آب و یک بطری مشروب را از جیب درآورد و گفت: «این‌ها را محض احتیاط آورده بودم که مبادا فیلم خوب نباشد. ولی احتیاجی به آن‌ها نشد!»</SPAN></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: right"><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_filelist.xml" rel=File-List><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_themedata.thmx" rel=themeData><LINK href="file:///C:\DOCUME~1\user-3\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_colorschememapping.xml" rel=colorSchemeMapping> <STYLE>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627400839 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin-top:0cm; margin-right:0cm; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} .MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} .MsoPapDefault {mso-style-type:export-only; margin-bottom:10.0pt; line-height:115%;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 72.0pt 72.0pt 72.0pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</STYLE> </P> <P dir=rtl style="COLOR: rgb(0,0,255); DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"></P> <P dir=rtl style="COLOR: rgb(0,0,255); DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><STRONG><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"><IMG hspace=5 src="http://auteurs_production.s3.amazonaws.com/stills/10399/Killer64.jpg" align=textTop vspace=5 border=1></SPAN></STRONG></P> <P dir=rtl style="COLOR: rgb(0,0,255); DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><STRONG><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">آدم‌کش‌ها</SPAN></STRONG><STRONG><FONT size=3><SPAN style="COLOR: rgb(0,0,255)">         <FONT size=2>1/2</FONT>* </SPAN></FONT></STRONG></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"><STRONG>کارگردان: دان سیگل. فیلم‌نامه: جین. ل. کون. براساس داستانی از ارنست همینگ‌وی. فیلم‌بردار: ریچارد راولینگز. موسیقی: جان ویلیامز. تدوین: ریچارد بلدینگ. بازیگران: لی‌ ماروین، آنجی دیکنسن، جان کاساوتیس، کلو گالاگر، رونالد ریگان. محصول 1964 آمریکا. 93 دقیقه. رنگی.</STRONG></SPAN></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 150%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">نسخه‌ی دان سیگل را (که برای تلویزیون ساخته شده) دیشب دوباره دیدم. نکته‌ی عجیب شباهت فراوانش به نسخه‌ی سیودماک است (به لحاظ خط قصه، ساختار پر از فلاش‌بک، گره‌گشایی و به‌خصوص شخصیت زن). تفاوت عمده در شروع فیلم است که کافه‌ی داستان همینگ‌وی بدل شده به مدرسه‌ی نابیناها. دیالوگ‌های درخشانِ همینگ‌وی بدل شده به اکشن: دو آدم‌کش از راه می‌رسند تا یکی از معلم‌ها را بکشند، و می‌کشند. این درمجموع بهترین صحنه‌ی فیلم است که با ظرافت و تکان‌دهنده از آب درآمده (البته به شرطی که آن را با داستان و نسخه‌ی قبلی مقایسه نکنیم!) تفاوت دیگر این است که به جای مامور بیمه همین دو قاتل در پی کشفِ هویت مقتول و علتِ قتل برمی‌آیند (به انگیزه‌ی پول). باقی کم‌وبیش شبیه نسخه‌ی قبلی‌ست. با این تفاوت که </SPAN><SPAN dir=ltr style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%">POV</SPAN><SPAN lang=FA style="FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 150%"> اصلاً رعایت نشده (خیلی جاها صحنه‌ها حاوی رابطه‌ای خصوصی‌ست که امکان دیده‌شدن توسط نقل کننده ندارد، مثل صحنه‌های مغازله). «بوکس» بدل شده به «مسابقه‌ی اتومبیل‌رانی» و مهارت در رانندگی توجیهی‌ست برای ورود به باند سرقت. باقی همان چیزهای قبلی‌ست: زن، پول، خیانت، فریب... از میزانسن‌های باوسواس سیودماک خبری نیست، نماها نسبتاً درشت (متناسب با کادر تلویزیون) است و بازیگران محور هستند. لی‌ ماروین و کلو گالاگر شکل اغراق‌آمیزی از قاتلانِ همینگ‌وی را به نمایش می‌گذارند (که شبیه زوج‌های کمدی‌اند. ماروین خشن‌تر و گالاگر لوده‌تر). آنجی دیکنسن به اندازه‌ی آوا گاردنر «زن عاشق‌کش» نیست، ولی کم‌وبیش قابل قبول است. بااین‌حال بازیگران دیگری در فیلم هستند که حالا حضورشان به چشم می‌آید: اولی جان کاساوتیس است، همان کارگردان مستقل صاحبنام آمریکا، با بازی و حضوری ستودنی، و دیگری رونالد ریگان، با بازی ناامیدکننده در نقش مغز متفکر آدم‌بدها. بااین‌حال در جمع‌بندی محصول 1946 در مقایسه با این‌یکی، اصیل‌تر و عمیق‌تر، و به روح اثر همینگ‌وی بسیار نزدیک‌تر است.</SPAN></P> <P></P> <P dir=rtl style="DIRECTION: rtl; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: right"></P> <P></P> Sun, 06 Sep 2009 11:30:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=haftonim&postid=58 haftonim http://haftonim.blogfa.com/post-58.aspx http://haftonim.blogfa.com/post-57.aspx <p dir="rtl"><strong><font color="#ff0000" size="4">سایه‌ی تردید</font></strong></p> <blockquote style="margin-left: 0px;" dir="rtl"> <blockquote style="margin-left: 0px;" dir="rtl"> <p align="right" style="margin-left: 0px;" dir="rtl"><font color="#0000ff">مدت‌هاست به دلایلی واضح چیزی در وبلاگ ننوشته‌ام. به‌ندرت فیلمی دیده‌ام. کم تئاتر دیده‌ام و کم کتاب خوانده‌ام. جای همه‌ی این‌ها را «اخبار» گرفته. امروز در وب‌گردی چشمم خورد به گفت‌وگوی ایمی توبین با لوکرچا مارتل و فکر کردم چون این همه مدت پستِ مربوط به «زن بی‌سر» روی وبلاگ بوده، بد نیست این گفت‌وگو را برای‌تان ترجمه کنم. می‌توانیم وانمود کنیم که هنوز وبلاگ به‌روز نشده. چون هنوز شرایط عادی نیست!</font></p></blockquote></blockquote> <p dir="rtl"><strong><img hspace="5" border="1" vspace="5" src="http://4.bp.blogspot.com/_3W8MlK72NgE/SYmumggaihI/AAAAAAAAAS8/hpz1rABzdrA/s400/lucrecia_martel_entrevista2.jpg" /></strong></p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>«زن بی‌سر» فیلم بسیار پرقدرت و متفاوتی‌ست. به لحاظ ساختار با دو فیلم قبلی‌تان («</strong><strong>La cienaga</strong><strong>» [مرداب] و «دختر مقدس») خیلی فرق دارد.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">به نظرم آن دو فیلم هم با هم خیلی فرق دارند. پس نمی‌توانم بگویم که این یکی چه‌طور با آن‌ها فرق دارد، چون آن دو تا هم وجه اشتراک ساختاری با هم ندارند. دستاوردم در این یکی این بود که تکنیکِ کار کردن با لایه‌ها را جلوه‌دارتر کردم. من همیشه ساختاری لایه‌لایه دارم و در این فیلم بهترین راه را برای کار با این لایه‌ها پیدا کردم. دیگر این‌که از نسبتِ قابی استفاده کردم که برایم ایده‌آل از آب درآمد. حیف که پیش‌تر از این قاب استفاده نکرده بودم.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>منظورتان قاب اسکوپ است؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">بله.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>برای من تفاوت آشکار این فیلم این بود که روی ذهن یک شخصیت متمرکز شده بود.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">این مهم‌ترین چالش من بود. حس می‌کردم فرصت خوبی‌ست چون هرگز پیش نیامده بود که فقط یک شخصیت را تعقیب کنم.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>ولی من منظورتان را از لایه‌ها نمی‌فهمم. وقتی کسی می‌گوید لایه‌ها، من به لایه‌های پیرنگ و شخصیت‌ها فکر می‌کنم.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">منظورم نوعی انباشتگی‌ست که باعث می‌شود دیگر نیازی به پیرنگ به مفهوم کلاسیکش نباشد. من با انبوهی از عناصر کار می‌کنم که به هم وصل هستند، و همه‌شان در هر صحنه‌ای حاضرند، منتها در موقعیتی متفاوت، پرسپکتیوی متفاوت، در پیش‌زمینه یا پس‌زمینه. مثلاً «حادثه» در هر صحنه‌ای یک جور حضور دارد: یک جا کسی دارد جایی را می‌کَنَد، یا چیزی پرت می‌شود روی زمین. بنابراین من چیزی را توضیح نمی‌دهم، اما عناصری را به کار می‌گیرم که آن را نشان دهد. این نوع کار، که فرم مرا تشکیل می‌دهد، وقتی تعداد کاراکترها زیاد است کار آسان‌تری‌ست. اما وقتی فقط یک شخصیت محوری هست، چالش‌برانگیز است.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>از دید من، فیلم یک نوع تریلر است، چون در همه‌ی صحنه‌ها دنبال سرنخ‌هایی هستیم تا بفهمیم در آن حادثه واقعاً چه اتفاقی افتاده.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">موافقم.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>اما همیشه تردید وجود دارد. این‌که آیا آن زن پسرک را زیر گرفته یا نه؟ وقتی بار دوم فیلم را دیدم، در صحنه‌های اول دنبال سرنخ می‌گشتم. مثلا می‌خواستم ببینم وقتی ماشین به چیزی برخورد می‌کند، آیا روی پنجره‌ی بغلی ماشین، اثر انگشتِ بچه‌هایی که در صحنه‌ی معرفی ورونیکا دور و بر ماشین بازی می‌کنند هست یا نه. </strong></p> <p align="justify" dir="rtl">راستش آن اثر انگشت‌ها مال بچه‌هایی‌ست که دور ماشین بازی می‌کنند و نه مال آن پسرکی که مرده. اما از دید من این مهم نیست که بفهمیم زن واقعاً کسی را زیر گرفته یا نه، بلکه واکنش او مهم است. می‌خواستم روی رفتار انسانی او متمرکز شوم، واکنش انسانیِ او به این احتمال که شاید کسی را کشته باشد، و واقعاً مهم نیست که کشته یا نه. و نحوه‌ی واکنش او به یک عمل شر. برای من همین جذاب بود، رفتار آدم ربطی به حقیقتِ عملش ندارد، بلکه ربط دارد به عواملی که آن عمل را خاطرنشان می‌کنند.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>اما برای بازنمایی حادثه، نباید تصمیم می‌گرفتید که آن پسر کشته شده یا نه؟ مثلا بار دوم که فیلم را دیدم، صدایی شنیدم که می‌توانست صدای سنگی زیر لاستیک باشد یا صدای پسر. نباید تصمیم می‌گرفتید که چه اتفاقی افتاده؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">ایده‌ی من این بود که شاید با پسر تصادف کرده و پسر افتاده توی کانال و آب او را برده به جایی که جسد را پیدا می‌کنند. اما به همان اندازه هم منطقی‌ست که فکر کنیم با سگی تصادف کرده و جسد پسر به دلایل کاملاً متفاوتی آن‌جا پیدا شده. موقع فیلم‌برداری سعی می‌کردم هر دو احتمال یکسان باشد.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>اما خب، این‌که او برنمی‌گردد ببیند با چه چیزی تصادف کرده غیراخلاقی‌ست.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">بله.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>بالقوه فرار از صحنه‌ی تصادف است.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">نکته همین‌جاست. اگر کسی کوچک‌ترین تردیدی داشته باشد که به انسان دیگری آزاری رسانده – و در این موقعیت خاص بحث مرگ و زندگی‌ست – همین که تصمیم می‌گیرد نایستد و برود، او را از شأن انسانی دور می‌کند. برای من بحث اصلی همین است. درواقع این مکانیزم همیشه وجود دارد. حتی در بدیهی‌ترین روابط اجتماعی که در آن‌ها آدم‌ها می‌خواهند از مسئولیت شانه خالی کنند. معمولاً هر چیزی را ربط می‌دهند به علت‌های زیربنایی اجتماعی یا به ماهیت اتفاق‌ها، تا بتوانند رنج دیگران را نادیده بگیرند. عادت دارند بگویند همین است که هست، تاریخ بشریت همین‌طوری بوده، این قانون طبیعت است. این جور طفره رفتن از مسئولیت‌های اجتماعی باعث می‌شود انسانیت‌مان تنزل پیدا کند. چرا در این دوره و زمانه به این اعتقاد رسیده‌ایم که به لحاظ فردی کاری از دست ما برنمی‌آید که چیزی را عوض کنیم؟ چرا از این‌که برای ایجاد تغییرات بزرگ مسئولیت قبول کنیم می‌ترسیم؟ این را نمی‌فهمم. به نظرم این از شرارت‌های زمانه‌ی ماست. مشکل اصلی دوران ماست.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>منظورتان این است که آدم‌ها در حل مسائل بزرگ درگیر نمی‌شوند چون مشغله‌ی ذهنی‌شان زیاد است؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">به نظرم در فیلم یک مکانیزم اجتماعی را نشان داده‌ام، که هم واقعاً زیبا و جذاب است و هم در عین حال، ترسناک. این موقعیتی‌ست که در آن گروهی آدم سعی می‌کنند کاری کنند که یکی از اعضای‌شان کم‌تر عذاب بکشد. دور هم جمع می‌شوند و سعی می‌کنند برای حمایت از آن فرد، ماجرا را رفع و رجوع کنند، حتی اگر این احتمال وجود داشته باشد که آن فرد دچار یک جور جنایت شده باشد. از یک طرف، به لحاظ بحث حمایت انسانی، عمل‌شان زیباست، اما در این عمل ریشه‌های شرارت هست: محو کردن شواهد و حتی جنایت‌ها، که درنهایت به راسیسم می‌رسد. مبنای روانیِ راسیسم همین است.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>از نظر فردی به‌نظرم مکانیزمی که با آن درگیر هستید، به لحاظ فرویدی «انکار» است. ورونیکا می‌داند کاری وحشتناک مرتکب شده ولی آن را حتی نزد خودش هم تایید نمی‌کند و به‌مرور این مورد کم‌تر اذیتش می‌کند، تا این‌که آخر فیلم موهایش را رنگ می‌کند، تا به آدم دیگری تبدیل شود که هیچ چیز درباره‌ی حادثه نمی‌داند.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">بله، ظاهراً همین‌طور است.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>«انکار» برخلاف «سرکوب» است. چون در «انکار» می‌دانی، ولی حتی از تاییدش برای خودت سرباز می‌زنی.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">من معتقدم آدم از چنین موقعیتی بدون آسیب‌دیدن بیرون نمی‌آید. این زن این بار را مثل جسدی تا ابد حمل خواهد کرد، مثل ساکی پر از استخوان. در آرژانتین، آدم‌هایی را دیده‌ام که هنوز بارِ اعمال بدشان را که در زمان دیکتاتوری مرتکب شده‌اند بر دوش می‌کشند. خیلی‌ها تصمیم گرفتند که نبینند و نفهمند در مملکت چه خبر است. الان هم همین اتفاق دارد می‌افتد، منتها این‌ بار بحث فقر مطرح است. خیلی‌ها تظاهر می‌کنند نمی‌بینند که بخش مهمی از کشور  مدام فقیرتر و فقیرتر می‌شود و آدم‌ها در رنج‌اند. و چیزی که سعی می‌کنیم نبینیم کل سیستم قضایی مملکت است، سیستم بهداشتی، سیستم آموزشی، که طبقاتی‌ست. مثلاً بیماری‌هایی هست که در طبقه‌ی اجتماعی من سه روز بستری می‌شوی و خوب می‌شوی، ولی در طبقه‌ای دیگر، ظرف 24 ساعت می‌میری. همین مکانیزم که در گذشته باعث می‌شد رنج دیگران را نبینیم هنوز هم وجود دارد. برای همین توی فیلم از موسیقی دهه هفتاد استفاده کردم، درحالی‌که آدم‌ها موبایل دارند و ماشین‌های جدید زیر پای‌شان است. می‌خواستم با این عناصر تاکید کنم که این مکانیزم از گذشته تا حال ادامه دارد. از این اشتباه‌های عامدانه استفاده کردم تا تداوم این قضیه را نشان دهم.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>فکر نکنم این موارد را تماشاگران آمریکایی متوجه شوند. مثلاً مدل مو – الان هم بعضی‌ها موهاشان را بلند می‌کنند و بعضی نه. در نیویورک اگر وارد کافه‌ای شوید همان‌قدر که ممکن است موسیقی معاصر بشنوید، ممکن است موسیقی دهه هفتاد بشنوید.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">متوجه هستم، اما برای نسل من یا مسن‌ترها، گوش کردن به آهنگِ «Soleil, Soleil» یادآور دوران دیکتاتوری‌ست. این موسیقی مخصوص کسانی بود که درگیر سیاست نبودند – دیکتاتوری را نادیده می‌گرفتند. از میان سه فیلمی که ساخته‌ام، این یکی از همه بیش‌تر به کشورم و مسائل منطقه‌ای‌مان مربوط است. وقتی زیرنویس‌ تهیه می‌کردیم، تصمیم گرفتیم خیلی چیزها را که برای تماشاگر انگلیسی‌زبان، یا زبان‌های دیگر، سخت هضم بود درآوریم. ولی معتقدم در فیلم عناصر زیادی هم هست که برای همه‌ی جوامع قابل اطلاق است.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>کاملاً. در آمریکا، ما داریم جنگی را تجربه می‌کنیم که خودمان شروعش کردیم و کاملاً خودمان را ازش منفک کرده‌ایم. 95 درصد مردم آمریکا هیچ ربطی به این جنگ ندارند و عملاً آن را از ذهن‌شان بیرون رانده‌اند. جز البته این قضیه که جنگ اقتصاد را نابود کرده. برای همین است که هیچ‌کس دلش نمی‌خواهد برود سینما فیلمی راجع به عراق ببیند.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">من در جشنواره ونیز فیلم The Hurt Locker ساخته‌ی کاترین بیگلو را دیدم و من جزو هیئت داوران بودم. کارگردانش زن بسیار بااستعدادی‌ست، و تعجب کردم که در این فیلم این‌قدر کم تاثیر جنگ را می‌بینیم. او زن آمریکایی باهوشی‌ست، اما فیلمی درباره‌ی جنگ ساخته که پیام اصلی‌اش این است که «جنگ مثل مخدر است». به‌نظرم فیلم نمایانگر تلاش فراوانی‌ست که نبیند جنگ چیست. نمی‌خواهد ببیند، نمی‌خواهد بفهمد چه خبر است، و این بخشی از آموزش بورژازی‌ست.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>اختلاف طبقاتی در همه‌ی فیلم‌های‌تان مهم است. شخصیت‌هایی مثل ورونیکا در فیلم‌های قبلی‌تان هم بود. در «مرداب»، زن میانسالی هست که نسبت به اطرافش بی‌توجه است. دیگران از او مراقبت می‌کنند، خودش مسئولیتی نمی‌پذیرد. اما او فقط یکی از شخصیت‌های متعدد فیلم است. اما در «زن بی‌سر» ورونیکا شخصیت محوری‌ست. اگر با او همدلی نکنی یا دوستش نداشته باشی، در مقابل فیلم موضع می‌گیری. شاید از فیلم کاملاً فاصله بگیری. این قضیه عمدی‌ست؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">نمی‌توانم بگویم اگر تماشاگر با این زن همدلی کند یا نه بهتر است یا بدتر.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>من بار اولی که فیلم را دیدم حسم این بود که نمی‌خواهم وقتم را صرف این زن کنم، می‌دانم چه‌ جور آدمی‌ست، سزاوار سرزنش است، مشکلاتش را می‌شناسم، می‌دانم چرا دچار مشکل است. درنتیجه دوباره به دیدن فیلم رفتم تا مطمئن شوم از چیزی غافل نشده باشم، و واکنشم کاملاً متفاوت بود، چون با این‌که باز هم دوستش ندارم، دیگر نمی‌توانستم بگویم ربطی به او ندارم. قضیه سطوح مختلفی دارد. بله او کار خیلی بدی مرتکب شده، اما من هم هر روز کارهایی می‌کنم که تاحدی شبیه کارهای اوست. و به‌نظرم همین فیلم را پیچیده می‌کند. آدم دوست ندارد به این نکته اعتراف کند.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">به‌نظرم وقتی در فیلمی شخصیت‌ها همدلی‌برانگیزند، این می‌تواند به‌نوعی خدعه‌آمیز و تباه‌کننده باشد. در فیلم‌ها برخی شخصیت‌ها کارهای بد و نامطبوع و رذیلانه‌ای انجام می‌دهند اما طوری به نمایش درمی‌آیند که تماشاگر با آن‌ها همدلی می‌کند، و بابت کارهای‌شان احساس آسودگی خاطر می‌کند، بی‌آن‌که واقعاً در اعمال‌شان تامل کرده باشد. به‌نظرم این می‌تواند نقض غرض و بالقوه ویرانگر باشد. اما بابت حرفی که می‌زنم صد در صد مطمئن نیستم. زمان زیادی می‌طلبد که آدم بتواند تاثیر شخصیت را بر آدم‌ها تحلیل کند و سخت است تعیین این‌که رفتار یک شخصیت مثبت بوده یا منفی. این قضیه گذشت زمان می‌طلبد و باید از موضوع فاصله گرفت.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>ماریا اونه‌تو، بازیگر نقش ورونیکا، فوق‌العاده است. او زیاد از این نقش‌ها بازی می‌کندـ نقش آدمی که هم حاضر است هم غایب؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">شهرت او بابت نقش‌هایی‌ست که در تلویزیون بازی کرده. نقش یک زن دیوانه را بازی کرده. اما دلیل اصلیم برای این‌که نقش را به او بدهم این بود که در شخصیتش راز هست. او در زندگی واقعی‌ هم همین‌قدر مرموز است و همین ظرافت را در مسائل عاطفی‌اش دارد و از این وجه او خیلی خوشم می‌آمد. دلیل دیگرم هم فیزیکش بود، چون قدبلند است، پوستش سفید است و بلوند است و فکر کردم این ویژگی‌ها می‌تواند او را به‌خوبی از آدم‌های دیگر متمایز کند. </p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>یکی از چیزهایی که از تماشای فیلم‌های شما متوجه شده‌ام این است که نشانه‌های امتیاز طبقاتی در آرژانتین با آمریکا متفاوت است. اگر زنی نیویورکی را توی اتاق خوابی بسیار کوچک نشان دهید که مجبور است کنار تخت‌خواب روی زمین دراز بکشد، این نشانه‌ای خواهد بود به تماشاگر که این‌ها آدم‌هایی فقیرند، نه طبقه متوسط مرفه. فاصله‌ی فقیر و غنی در آمریکا هم خیلی زیاد است، اما مدل زندگی‌ها فرق دارد. مردم دغدغه سلامت ندارند، اما خانه‌هاشان بزرگ است. درآمد مستمر ندارند اما خانه‌هاشان بزرگ است، یک یا دو تا ماشین دارند.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">اما آدم‌های توی فیلم این‌قدرها هم پولدار نیستند. کمی از طبقه متوسط بالاترند، اما در آرژانتین آدم‌ها مثل آمریکا مصرف‌زده نیستند.</p> <p align="justify" dir="rtl"> <link rel="File-List" href="file:///C:\DOCUME~1\Admin\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_filelist.xml" /><link rel="themeData" href="file:///C:\DOCUME~1\Admin\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_themedata.thmx" /><link rel="colorSchemeMapping" href="file:///C:\DOCUME~1\Admin\LOCALS~1\Temp\msohtmlclip1\01\clip_colorschememapping.xml" /> <style>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0;} @font-face {font-family:"B Nazanin"; mso-font-alt:"Courier New"; mso-font-charset:178; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:8192 -2147483648 8 0 64 0;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627400839 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-margin-top-alt:auto; margin-right:0cm; mso-margin-bottom-alt:auto; margin-left:0cm; text-align:justify; mso-pagination:widow-orphan; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"B Nazanin";} .MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; mso-ascii-font-family:Cambria; mso-ascii-theme-font:major-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Cambria; mso-hansi-theme-font:major-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:major-bidi; mso-bidi-language:EN-US;} .MsoPapDefault {mso-style-type:export-only; mso-margin-top-alt:auto; mso-margin-bottom-alt:auto; text-align:justify;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 72.0pt 72.0pt 72.0pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</style> </p><p align="justify" dir="rtl"><strong>اما آن‌ها خدمتکارهایی دارند که تمام مدت ازشان مراقبت می‌کنند. در آمریکا باید خیلی پولدار باشی که کسی تمام‌وقت آشپز یا خدمتکارت باشد.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">شاید برای همین فکر می‌کنید معنی‌اش این است که آن‌ها از طبقه‌ی بالاتری هستند. مثلاً در آرژانتین خانمی هر هفته می‌آید خانه‌ی مرا تمیز می‌کند و هر زن طبقه‌ی متوسطی این نوع خدمتکار را دارد. مسئله این است که در شمال کشور، که داستان فیلم‌های من در آن‌جا می‌گذرد، این شغل محسوب نمی‌شود بلکه یک چیز خدمتکاری‌ست. در طبقه متوسط مرفه، مردم آدم‌هایی را که در خانه‌شان کار می‌کنند خدمتکار می‌دانند، نه مستخدمی که شغلی دارد. انتظار دارند نه‌فقط کارشان را درست انجام دهند بلکه بامحبت باشند و رابطه‌ی عاطفی برقرار کنند. این به‌نظرم خنده‌دار است: هر جا طبقات اجتماعی این‌قدر با هم نزدیک می‌شوند، رابطه‌ی جنسی بدل می‌شود به عنصر کلیدی – انگار عاشق هم می‌شوند. برای همین در فیلم‌های من این‌قدر روابط جنسی خانوادگی هست. فیلم‌های من مثل مستند واقعیت را بازتاب نمی‌دهند؛ ساخته‌ی ذهن من‌اند. برای من همیشه بامزه بوده که ببینم آدم‌ها این‌قدر به هم نزدیک می‌شوند خانواده‌ها با هم بُر می‌خورند. به‌نظرم خیلی مسخره است.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>منظورتان این است که این چیزها را هجو می‌کنید؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">خیلی چیزها در فیلم‌های من کاملاً هجوآمیز نیستند، اما درشان اغراق شده. این فیلم در این جهت پیش می‌رود. مثلاً پیرزنی زمین‌گیر که فیلم عروسی تماشا می‌کند که مربوط به سال‌ها پیش است و خویشانِ مرده‌اش را زنده تلقی می‌کند. این از آن چیزهایی‌ست که از مرز واقع‌گرایی فراتر می‌رود. فیلم‌های من ناتورالیستی نیستند. ژانری در آرژانتین هست که در آن آیین‌ها و عادت‌ها را نشان می‌دهند و می‌کوشند نحوه‌ی زندگی آدم‌ها را نشان دهند. فیلم‌هایی داستانی مردم‌شناسانه.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>کاری که شما می‌کنید این نیست؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">نه، کاری که من می‌کنم واقعاً «ساختگی»ست. برای من فیلم فقط قصه‌گویی نیست بلکه تلاش برای این است که ادراکی را با بیننده شریک شوی. فیلم برایم مکانیزمی‌ست برای نمایش تفکر، منتها تفکر را به آمیزه‌ای از ادراک و احساس ترجمه می‌کنم. در دنیای سینما، به‌خصوص برای دانشجویان و نویسنده‌ها، سینما یعنی داستان‌گویی. نظر من این نیست. معتقدم سینما از این حد فراتر است؛ فکر می‌کنم داستان‌گویی تازه نقطه‌ی شروع است؛ مثل وسیله‌ای‌ست که می‌توانی به کمک آن از خود داستان فراتر بروی.</p> <p align="justify"></p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>در یادداشتی که درباره‌ی فیلم نوشته بودید، می‌گویید همیشه در کابوس‌های‌تان کسی را کشته‌اید. در یکی از این خواب‌ها مردی را کشته‌اید و سرش را گذاشته‌اید توی قفسه، و پدرتان که می‌دانسته کارِ شماست برای‌تان یادداشت گذاشته که «قفسه‌هاتان را مرتب کرده».  می‌شود این خواب را از نظر احساس گناه تحلیل کرد. با یادآوری این خواب آیا می‌خواستید رابطه‌ی مستقیمی بین ورونیکا و فیلم برقرار کنید؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">از خیلی نظرها بله، اما خودم فکر نمی‌کنم این خواب من چندان به احساس گناه ربط داشته باشد. و توی فیلم هم مهم‌ترین مسئله احساس گناه نیست. چون معتقدم احساس گناه عملاً نمایانگر هیچ چیزی نیست. خواب من درباره‌ی احساس مسئولیت است، یعنی وقتی کسی اشتباه خیلی بزرگی هم می‌کند، بقیه‌ی زندگی‌اش تحت تاثیر آن نیست. و به کمک دیگران، می‌تواند بر پیامدهای آن عمل منفی غلبه کند.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>و این چگونه با ایده‌ی «ساک پر از استخوان» که پیش‌تر گفتید جور درمی‌آید؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">وقتی از «ساک پر از استخوان» روی شانه‌ی فرد صحبت کردم، این از نظر من احساس گناه نیست. چیزی‌ست که زندگی فرد را تقلیل می‌دهد، فرد را محدود می‌کند. دوست ندارم زیاد درباره‌ی احساس گناه حرف بزنم چون ایده‌ی احساس گناه راه را به درک هر چیز دیگری می‌بندد. بنابراین ساک پر از استخوان گناهی بر شانه‌ی فرد نیست، معنی‌اش این است که ناگهان زندگی‌ات محدود می‌شود، قدرت عمل‌ات را از دست می‌دهی، یا این قدرت را که بخواهی کسی بشوی که می‌خواستی. به‌نظرم وقتی مثل کاتولیک‌ها یا روان‌شناس‌ها روی احساس گناه متمرکز می‌شویم، اجازه پیدا نمی‌کنیم به چیز دیگری فکر کنیم. گناه بدل می‌شود به کلاهی که آدم می‌گذارد سرش. ترجیح می‌دهم از این واژه خودم را دور کنم و قضیه را بسته‌بندی نکنم. به‌نظرم مسئولیت کاملاً با احساس گناه فرق دارد.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>می‌خواهم کمی درباره‌ی تولید این فیلم بپرسم. چند سال پیش که درباره‌ی «دختر مقدس» باهاتان گفت‌وگو می‌کردم، درباره‌ی روش کارتان با فیلم‌بردار حرف زدید. آیا فیلم‌بردارتان همان بود؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">نه، من هر کدام از فیلم‌هایم را با فیلم‌برداری متفاوت کار می‌کنم. به‌نظرم مناسب‌تر یا عملی‌تر است. با هر سه فیلم‌بردارم رابطه‌ی فوق‌العاده‌ای داشتم. اما صدابردار و صداگذارم همیشه ثابت‌اند.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>صدابردار و طراح صدا یک نفر است؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">در این فیلم، بله. اما سوال‌تان درباره‌ی «دختر مقدس» و فیلم‌بردارش بود.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>سوالم درباره‌ی میزانسن در «زن بی‌سر» است. این‌که نماها فوکوسِ محدود دارد. شخصیت اصلی فوکوس است و همه‌چیز دوروبرش محو است.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">راستش موقع نوشتنِ فیلم‌نامه خیلی راجع به فوکوس بودنِ او و محوبودنِ پس‌زمینه یا برعکس فکر کردم. آخرش به این نتیجه رسیدم که از ترکیبی از این دو استفاده کنم. این ایده را دوست داشتم که در برخی صحنه‌ها، پس‌زمینه مثل شبح به‌نظر برسد. وقتی فیلم نگاه می‌کنید، از این‌که فوکوس مقابل چشم‌تان عوض شود متنفرم. از نظر بصری نفرت‌انگیز است. این قضیه را به‌کلی منتفی دانستم. نمی‌خواستم تغییر فوکوس بدهم...</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>منظورتان طی یک نماست؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">بله. درنتیجه دوربین را کار می‌گذاشتم و کلِ نما را با یک فوکوسِ‌ ثابت می‌گرفتم. گاهی فوکوس را عوض می‌کنیم، منتها فقط روی یک شخصیت فوکوس کرده‌ایم، و به او نزدیک یا از او دور می‌شویم، اما فوکوس را روی شخصیت‌های مختلف تغییر نمی‌دهیم. از تغییر فوکوس واقعاً خوشم نمی‌آید. به‌نظرم این هم ربط دارد به همان بحثِ شکل‌دادنِ‌ لایه‌ها.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>باید فیلم را دوباره می‌دیدم تا مطمئن شوم، ولی به‌نظرم هیچ نمای سوبژکتیو ندارید.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">نه، نداریم.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>انگار در هیچ کدام از فیلم‌هاتان نداریم.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">این شیوه‌ی کار من با دوربین است. برای من دوربین مثل یک شخصیت دیگر است، بنابراین نمی‌توانم آن را جای شخصیتی که توی فیلم هست بگذارم. به همین دلیل، شخصیتم را می‌گذارم جایی که به‌لحاظ واقعی می‌تواند آن‌جا باشد. مثلاً وقتی صحنه در ماشین جریان دارد، هرگز دوربین را روی کاپوت جلو نمی‌گذارم، چون آن‌جا کسی قرار نمی‌گیرد. همیشه دوربین توی ماشین است. در این فیلم خاص گاهی مجبور بودیم دوربین را بیرون کار بگذاریم چون تو جا نمی‌شد... اما حس تماشاگر این است که دوربین داخل است. به‌نظرم شکل فیلم را تا حد زیادی جای دوربین مشخص می‌کند. چه خوش‌تان بیاید چه نه، همیشه در مقام تماشاگر حس می‌کنید بخشی از کنش هستید. حس می‌‌کنم این شگرد هنوز ناشناخته است. از این‌که فکر کنم دوربین واقعاً مثل آدمی توی صحنه حضور دارد خوشم می‌آید، مثل یک موجود زنده است، موجودی بسیار کنجکاو، بدون قضاوت اخلاقی. کسی که بابت چیزهایی که می‌بیند جنجال به پا نمی‌کند.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>این قضیه برای‌تان مثل چیزی نیست که مستندسازان اسمش را گذاشته‌اند: «مگسی روی دیوار».</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">نه، چون مگس اراده ندارد، دیدگاه ندارد، شخصیت ندارد، و در فیلم‌های من دوربین مثل یک شخصیت است. مثل یک آدم است. مثلاً‌ گاهی صدایی خارج از قاب شنیده می‌شود، دوربین حرکت می‌کند، مثل این است که کسی دارد نگاه می‌کند و صدایی می‌آید و توجهش منحرف می‌شود و دنبال صدا می‌رود. این کاری‌ست که می‌کوشم با دوربین بکنم. مگس هرگز این کار را نمی‌کند.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>پس شاید دوربین خودتان‌اید – شما آن‌جا حاضرید؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">بله، منم، اما خودِ الانم نیستم، شخصیتی هستم جوان‌تر. خیلی خیلی جوان‌تر.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>چرا؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">اول این‌که وقتی به دوربین نزدیکم، آن حس کنجکاوی را بازمی‌یابم، اشتیاق به دانستن این‌که چه خبر است، انگار نه انگار که خودم فیلم‌نامه را نوشته‌ام. خب فیلم‌نامه را خودم نوشته‌ام و می‌دانم چه خواهد شد، اما طی فیلم‌برداری می‌خواهم حالت کسی را داشته باشم که نمی‌داند. برای من، و همه‌ی کارگردان‌ها، خیلی مهم است که حس اشتیاق راهنمای‌شان باشد، نه‌فقط نسبت به صحنه یا موضوع، بلکه کنجکاوی نسبت به بازیگران، چون در غیر این صورت فیلم‌برداری از آن‌ها سخت می‌شود. برای من، جاگذاری همه‌ی این عناصر– ایجاد اشتیاق، کنجکاوی، بدون قضاوت – وقتی کار آسانی‌ست که فکر کنم دوربین یک بچه‌ی ده ساله است. اما اگر بپرسید وقتی ده سالم بود به فیلم‌سازی فکر می‌کردم: نه، فکر نمی‌کردم.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>شاید این‌که فیلم این‌قدر خودانگیخته به نظر می‌رسد به همین ربط دارد. نکته‌ی بسیار بسیار جذابی‌ست...</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">این‌که وقتی این‌طوری به ماجرا فکر می‌کنی نحوه‌ی استفاده از دوربین فرق می‌کند فوق‌العاده است. برای من، حتی شکلِ خود دوربین، که مثل یک موجود زنده‌ی کوچک است، حس آسایش خیال می‌دهد، اجازه می‌دهد که قاب را طی فیلم‌برداری سازمان بدهم. در فیلم‌سازی نوعی حس هیولاوار هست. خود صحنه شکل خاصی دارد. آدم با آن میکروفن‌ها و دوربین و چراغ‌ها و کابل‌هایی که همه‌جا را پوشانده و همه‌ی چیزهایی که از بدن‌مان آویزان است، مثل هیولا می‌شود، و انگار صحنه را در آغوش می‌گیریم. مثل توموری هستیم که دور چیزی حلقه می‌زنیم که پر از حس زندگی‌ست. با این ایده کلی تفریح می‌کنم.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>مثل یک اختاپوس.</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">مثل یک اختاپوس گرسنه.</p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>آیا فیلم در آرژانتین به نمایش درآمده؟</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">راستش برای چنین فیلم‌هایی خیلی مشکل داریم. در آرژانتین سالی 120 فیلم ساخته می‌شود ولی مکانیزم توزیع مناسب نیست. این فیلم‌ها را در همان سالن‌هایی پخش می‌کنند که همه‌ی فیلم‌های تجاری بزرگ را، و طبعاً این فیلم‌ها نمی‌توانند با «شرک» و «بتمن» رقابت کنند. این فیلم‌ها تماشاگر متفاوتی می‌طلبند، و این قضیه حل نشده. بنابراین این فیلم‌ها را کسی نمی‌بیند. و این اتفاق غریبی‌ست چون در فوتبال خیلی باهوش هستیم. در فوتبال استادیوم‌های بزرگ داریم، ولی استادیوم‌های کوچک هم داریم، مدرسه‌ی فوتبال هم داریم. </p> <p align="justify" dir="rtl"><strong>فقط یک سوال دیگر: سر مصاحبه‌ی «دختر مقدس» گفتید یکی از پروژه‌های آینده‌تان کم و بیش علمی‌تخیلی‌ست....</strong></p> <p align="justify" dir="rtl">وقتی «دختر مقدس» در آمریکا به نمایش درآمد، در حال نوشتن یک فیلم وحشت بودم. تا نیمه پیش رفتم که فهمیدم برای تثبیت برخی چیزها در ذهنم باید وقت خیلی زیادی صرف کنم. همزمان داشتم روی این فیلم‌نامه، «زن بی‌سر» کار می‌کردم، طوری شد که فکر کردم اول این را کار می‌کنم و بعد برمی‌گردم سراغ آن یکی. و حالا که وقتش شده، پیشنهادی از راه رسیده که روی فیلم دیگری کار کنم، اقتباسی از یک داستان اسطوره‌ای کوچکِ آرژانتینی. درباره‌ی یک جور هجوم موجودات بیگانه است که مرا هیجان‌زده کرده و دارم کارم را شروع می‌کنم. براساس یک کمیک استریپ است، شاید محبوب‌ترین کمیک استریپ آرژانتین. خیلی‌ها عاشق این داستان‌اند و بیزارند از این‌‌که من آن را بسازم. عجیب است چون طرفداران این کمیک استریپِ خاص که داستانش در دهه‌ی پنجاه می‌گذرد، اغلب سن‌شان بالای سی‌ است. کتاب بارها تجدید چاپ شده و جوان‌ترها هم به آن علاقه‌مند شده‌اند، اما طرفداران سینه‌چاک همه مسن‌تر هستند. این اولین اقتباس سینمایی این داستان است. اسمش هست: El eternauta، یعنی «ملوانِ ابدیت».</p> <p align="left" dir="rtl"> <strong>فیلم کامنت، </strong><strong>اوت ۲۰۰۹</strong></p> Sun, 16 Aug 2009 13:36:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=haftonim&postid=57 haftonim http://haftonim.blogfa.com/post-57.aspx http://haftonim.blogfa.com/post-55.aspx   <P></P> <P>پیش از پرداختن به فیلم های دیگر، فکر کردم حالا که به ویژگی های "زن بی سر" اشاره کردیم، چند تا از قاب های کم نظیر فیلم را هم به نمایش بگذارم تا اهمیت فیلم تاحدی معلوم شود. نکته ی مهم استفاده از امکانات قاب عریض (به ویژه گوشه های قاب) است و تاکید بر فضای خارج از قاب.</P> <P><IMG src="http://majeslami.persiangig.com/113.jpg"></P> <P>این نمای پیش از تیتراژ است که آشکارا اشاره‌ای‌ست به نام فیلم. ولی بعد از آن نیز بارها چنین نماهایی تکرار می‌شود.</P> <P><IMG hspace=5 src="http://majeslami.persiangig.com/111.jpg" align=bottom vspace=5 border=1></P> <P>به انواع و اقسام خطوط عمودی دقت کنید و به سطوح تاریک و روشن، و ترکیبِ رنگ‌ها...</P> <P><IMG src="http://majeslami.persiangig.com/116.jpg"></P> <P>حرکت میزانسنیِ شخصیت از یکی از بخش‌های عمودی به بخشی دیگر...</P> <P><IMG src="http://majeslami.persiangig.com/117.jpg"></P> <P>دو بخش قرینه در دو طرف و هر دو ضد نور...</P> <P><IMG src="http://majeslami.persiangig.com/114.jpg"></P> <P>تصویری ضد نور همچون تابلوی نقاشی.</P> <P><BR><BR><IMG src="http://majeslami.persiangig.com/115.jpg"></P> <P>ایجاد کمپوزیسیون با خطوط و سطوح شکسته...</P> <P><IMG src="http://majeslami.persiangig.com/112.jpg"></P> <P>خطوط اریب و نمایش فقط بخشی از سر شخصیت، آن هم از سه‌رخِ پشت.<BR><BR><BR><IMG src="http://majeslami.persiangig.com/119.jpg"></P> <P>نمایی عجیب که در آن شخصیت‌ پیش‌زمینه در خدمت تاکید بر شخصیت پس‌زمینه (با لباس سبز) قرار گرفته. نمایی برای آموزش مفهوم کمپوزیسیون.</P> <P> </P> <P><IMG src="http://majeslami.persiangig.com/120.jpg"></P> <P>... بخش دیگری از نمای بالا، حذف بخشی از صورت...</P> <P> </P> <P><IMG src="http://majeslami.persiangig.com/121.jpg"></P> <P>یک اورشولدر عجیب برای نمایش فقط بخشی از صورت زن و البته تصویر منعکس در شیشه...</P> Tue, 19 May 2009 08:52:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=haftonim&postid=55 haftonim http://haftonim.blogfa.com/post-55.aspx http://haftonim.blogfa.com/post-54.aspx <p style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right;" dir="rtl"><strong><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;">معيارها: </span></strong></p><p style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right;" dir="rtl"><br /></p><span style="color: rgb(0, 0, 255);"><strong>*****</strong> شاهكار<strong>/</strong> <strong>****</strong> عالي<strong>/***</strong> خوب <strong>/</strong><strong>**</strong> متوسط <strong>/</strong> <strong>*</strong> ضعيف <strong>/</strong><strong>0</strong><span> </span>بي‌ارزش</span><hr width="100%" size="2" /><p dir="rtl"><br /></p><p style="direction: rtl; text-align: right;" dir="rtl"><strong>بدرقه‌ی مردگان (</strong>Okuribito/Departures<strong>)     </strong><font size="2"><span style="color: rgb(0, 0, 255);"><strong>**</strong></span></font><strong><img hspace="5" height="299" border="1" align="bottom" width="463" vspace="5" src="http://jitokun.files.wordpress.com/2009/03/departures-02.jpg" style="width: 463px; height: 299px;" /></strong></p><p dir="rtl"><strong>کارگردان: یوجیرو تاکیتا. نویسنده: کوندو کویاما. بازیگران: ماساهیرو موتوکی، تسوتومو یامازاکی، ریوکو هیروسوئه. محصول 2008 ژاپن. 130 دقیقه.</strong></p><p dir="rtl"><img hspace="5" height="271" border="1" align="bottom" width="461" vspace="5" src="http://media.entertainment.sky.com/image/unscaled/2009/1/22/Departures-Okuribito-4.jpg" style="width: 461px; height: 271px;" /></p><p align="left" style="text-align: justify;" dir="rtl"><font size="2">فیلم ژاپنیِ برنده‌ی اسکار خارجی امسال آشکارا تحت تاثیر سینمای درخشان دهه‌ی پنجاه ژاپن است. سکون و سکوت حاکم بر فیلم‌ و تاکید بر آیین‌های سنتیِ ژاپنی از ویژگی‌های فیلم است. قهرمان فیلم پسر جوانی‌ست که در نوازندگی ویولن‌سل پیشرفت شایان توجهی پیدا نمی‌کند و به شغل ناخوشایندِ «تمیز‌کردن و آرایش مردگان و آماده‌کردن‌شان برای سوزانده‌شدن» روی می‌آورد و عشق به این شغل، زندگی خانوادگی‌اش را هم به خطر می‌اندازد. فیلم (و قهرمانش) میان نواختنِ ساز و انجام این آیین ارتباط برقرار می‌کند و روند وقایع به‌گونه‌ای‌ست که دست‌آخر آدم‌های دیگر نیز می‌پذیرند برای این آیین احترام قائل شوند. استفاده‌ی فیلم از قاب عریض و طراحی رنگ در آن بسیار هوشمندانه است و برای کسانی که سینمای کلاسیکِ ژاپن را می‌پسندند، خاطره‌انگیز. بازیگر نقش اصلی چهره‌ی بامزه‌ای دارد و بازی‌اش گاهی تداعی‌گرِ جوانی توشیرو میفونه است (به‌خصوص در صحنه‌های طنز). بااین‌حال برخی مایه‌ها و پرداختِ‌ برخی صحنه‌ها (به‌ویژه صحنه‌ی پایانی) احساساتی‌ست و فیلم در نهایت از رده‌ی متوسط بالاتر نمی‌رود، هرچند (جز کمی کشدار بودن) هیچ عیب و ایرادی هم ندارد. ولی این‌که اعضای آکادمی اسکار این فیلم را به شاهکار تکان‌دهنده‌ای چون <strong>کلاس</strong> ترجیح داده‌اند جای شگفتی بسیار دارد.</font></p><p dir="rtl"> </p><hr width="100%" size="2" /><p style="direction: rtl; text-align: center;" dir="rtl"><strong>زن بی‌سر</strong> (La mujer sin cabeza) </p><p style="direction: rtl; text-align: center;" dir="rtl"><font size="2"><span style="color: rgb(0, 0, 255);"><strong>*</strong></span></font><font size="2"><span style="color: rgb(0, 0, 255);"><strong>*</strong></span></font><font size="2"><span style="color: rgb(0, 0, 255);"><strong>**</strong></span></font>  </p><p dir="rtl"><strong><img hspace="5" height="14" border="1" align="bottom" width="0" vspace="5" src="http://farm4.static.flickr.com/3110/2776431560_49882751e0.jpg" style="width: 447px; height: 180px;" /></strong></p><p dir="rtl"><strong>نویسنده و کارگردان: لوکرِسیا مارتل. بازیگران: ماریا اونِتو، کلودیا کانتِرو، سزار بوردون، گی‌یرمو آرِنگو. فیلمبردار: باربارا آلوارز. تدوین: میگوئل اسوردفینگر. محصول 2008 آرژانتین/فرانسه/ایتالیا/اسپانیا. 87 دقیقه.</strong></p><p dir="rtl"><style>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"B Mitra"; panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0; mso-font-charset:178; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:24577 -2147483648 8 0 64 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:right; mso-pagination:widow-orphan; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:595.3pt 841.9pt; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0; mso-gutter-direction:rtl;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</style><style>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:right; mso-pagination:widow-orphan; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:595.3pt 841.9pt; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0; mso-gutter-direction:rtl;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</style></p><p align="justify" style="text-align: justify;" dir="rtl"><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;">فیلم جدید این کارگردان زن آرژانتینی شاید در نگاه اول با شاهکار پیشینش – <strong>دختر مقدس</strong> – فاصله داشته باشد، ولی تقریباً همان‌‌قدر تماشایی و تکان‌دهنده است: حکایت زن میان‌سالی که تصادفی در جاده زندگی‌اش را به هم می‌ریزد (نمی‌داند چیزی که زیر گرفته سگ بوده یا بچه، ولی تصمیم می‌گیرد به راهش ادامه دهد). داستان چندان بکر و تازه‌ای نیست، ولی مارتل با دوربین مکاشفه‌گرش لحظه لحظه‌ی فیلمش را با احساسی گنگ و ناشناخته آکنده می‌کند. تصاویر اغلب با لنزهای تله گرفته شده و (هماهنگ با عنوان فیلم، به شکل بازیگوشانه‌ای) در بسیاری از قاب‌ها سر شخصیت‌ها بیرون قاب قرار می‌گیرد. سکوت زن به شکل اغراق‌آمیزی در بسیاری از صحنه‌ها ادامه دارد و حرف‌های آدم‌های دیگر (شوهر، معشوق، مادر...) را عملاً به تک‌گویی بدل می‌کند. فضای گرم روابط آدم‌ها (مشخصه‌ی آشنای فیلم‌های اسپانیایی‌زبان) که در بک‌گراند به چشم می‌خورد این کم‌حرفی و سردی زن را تشدید می‌کند. فیلم البته در ارائه‌ی اطلاعات مربوط به نسبتِ شخصیت‌ها با هم نیز به‌شدت خِست نشان می‌دهد و ابهام خاص خود را (دست‌کم تا مدتی) به صحنه‌ها تحمیل می‌کند. به‌تدریج درمی‌یابیم که علت دلهره وجودی و دلزدگی زن در روابط بیرونی نیست؛ حتی آن تصادف نیز فقط بهانه‌ای بیش نیست. غرابتِ فضای حاکم بر ذهن شخصیت زن بیش‌تر از جنس قهرمانان آنتونیونی و تارکوفسکی‌ست، ولی «زنانگی» و البته «سادگی» (دوری جستن از بیان‌گرایی مدرنیستی) وجه تمایز برجسته‌ی این فیلم است که آن را به «امروز» پیوند می‌دهد. </span></p><p dir="rtl"><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;"><img hspace="0" height="0" border="0" width="0" vspace="0" src="http://farm4.static.flickr.com/3265/2773758044_80afbb8347.jpg" /></span></p><p style="text-align: justify;" dir="rtl"><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;">مارتل آشکارا ایماژیست است و تصویرهایش ذهن تماشاگر را تا مدت‌ها به اشغال خود درمی آورد. <br /><font color="#0000ff">بعدالتحریر:</font> فیلم را یک بار دیگر دیدم. نیم ستاره اضافه شد. فیلم به لحاظ بصری کم‌نظیر است. شاید به‌زودی چند قاب از فیلم را انتخاب کنم و در پستی جداگانه برای‌تان بگذارم.</span></p><hr width="100%" size="2" /><h1 style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right;" dir="rtl"><style>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:right; mso-pagination:widow-orphan; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} h1 {mso-margin-top-alt:auto; margin-right:0in; mso-margin-bottom-alt:auto; margin-left:0in; mso-pagination:widow-orphan; mso-outline-level:1; font-size:24.0pt; font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</style></h1><h1 align="right" style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: right;" dir="rtl"><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;"><br /><div align="center" style="direction: rtl;"><strong>قصه‌ی کریسمس <span style="font-size: 10pt;" dir="ltr">Un conte de Noël</span><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt;">/ </span><span style="font-size: 10pt;" dir="ltr">A Christmas tale</span></strong><font size="2"><span style="color: rgb(0, 0, 255);"><strong><br />*</strong></span></font><font size="2"><span style="color: rgb(0, 0, 255);"><strong>**</strong></span></font><strong><span style="font-size: 10pt;" dir="ltr"><br /></span></strong></div></span></h1><p dir="rtl"><img height="327" width="473" src="http://houseofmirthandmovies.files.wordpress.com/2008/11/christmas.jpg" /></p><p dir="rtl"><style>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:right; mso-pagination:widow-orphan; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} h1 {mso-margin-top-alt:auto; margin-right:0in; mso-margin-bottom-alt:auto; margin-left:0in; mso-pagination:widow-orphan; mso-outline-level:1; font-size:24.0pt; font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:595.3pt 841.9pt; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0; mso-gutter-direction:rtl;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</style></p><p style="text-align: justify;" dir="rtl"><style>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:right; mso-pagination:widow-orphan; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</style></p><p style="text-align: justify;" dir="rtl"><strong><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;">کارگردان: آرنو دسپله‌شن. نویسنده: دسپله‌شن، امانوئل بوردیو. بازیگران: کاترین دونو، ژان پی‌یر روسیلو، آن کاسینی، ماتیو آمالریک، ملویل پوپا، هیپولیت ژیراردو، امانوئل دوو، کیارا ماسترویانی، لورن کاپلوتو. فیلم‌بردار: اریک گوتیه. تدوین: لورنس بریا. طراح تولید: بن بوان. موسیقی: گریگوری هتزل. محصول 2008 فرانسه. 150 دقیقه.</span></strong></p><p align="justify" dir="rtl"><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;">روایتی عجیب از قصه‌ی آشنای یک گردهمایی خانوادگی در ایام کریسمس. پیش‌تر دختر خانواده (الیزابت) در دادگاهی که برای یک دعوای حقوقی تشکیل شده بود خواسته بود برادرش (آنری) از دیدار او و فرزندش منع شود. ولی حالا که مادر (جونو/ کاترین دونو) دچار سرطان شده و یکی از اعضای خانواده که شرایط لازم را داشته باشد باید به او خون اهدا کند، این منع نادیده گرفته می‌شود. فرزند الیزابت هم بیماری سختی دارد و مایه‌ی دیگر داستان حکایتِ سلیویا زن برادر سوم (ایوان) است که در این گردهمایی چندروزه درمی‌یابد آن دو برادر و عموزاده‌شان (سیمون) بر سر این که او نصیب کدام‌شان شود با هم توافق کرده‌اند. اما ماجرای اصلی نفرتِ وحشتناک الیزابت از آنری‌ست که هرگز علتش به صراحت فاش نمی‌شود (حدس‌هایی مطرح می‌شود) و همه‌چیز را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. و قضیه‌ی رازگونه‌ی مرگ بچه‌ی اول خانواده که همچون طلسمی بر سرنوشت خانواده سنگینی می‌کند.</span></p><p style="text-align: justify;" dir="rtl"><img height="276" width="458" src="http://www.reverseshot.com/files/images/issue23/xmas%20tale.jpg" style="width: 458px; height: 276px;" /><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;"><br /><br /><div align="justify">خب 150 دقیقه زمان زیادی‌ست، ولی فیلم اصلاً خسته‌کننده نیست، البته اگر به این نوع درام‌های روان‌شناختی/ اجتماعی علاقه داشته باشید. روابط اعضای این خانواده‌ی عجیب با دقت طراحی شده و به‌گونه‌ای‌ست که در فضایی به‌شدت پرتنش، کشمکش‌های دراماتیکِ بالقوه به‌ندرت به تنش و درگیری بدل می‌شوند. سردی تیپیکِ فرانسوی حتی در بحرانی‌ترین لحظات هم به چشم می‌خورد (از جمله وقتی سیلویا بدون پرده‌پوشی، شب را در اتاق سیمون می‌گذراند و هیچ‌کس به روی خودش نمی‌آورد). بازی‌ها یکدست و موزون است (از همه چشمگیرتر بازی آن کاسینی در نقش الیزابت است) و فیلم اغلب اختیار صحنه را به بازیگران وامی‌گذارد. تصویری که از «خانواده» ارائه می‌شود تکان‌دهنده و نامعمول است و این شاید تنها وجه اشتراک این فیلمِ به‌لحاظ سینمایی محافظه‌کار باشد با <strong>کلاس </strong></div></span></p><div align="justify"><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;"><strong> </strong></span><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;">[ساخته‌ی لوران کانته]</span><span lang="FA" style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma;"> (که هم محتوایش رادیکال است و هم پرداختش). بااین‌حال فیلم چنان با منطق یکدست و مختصِ خودش جلو می‌رود که درنهایت نمی‌توان به آن ایرادی وارد کرد. برخی این نوع سینما را دوست دارند و برخی شاید از آن دچار ملال شوند. </span><p style="color: rgb(255, 0, 0);" dir="rtl">... [ادامه دارد] </p></div> Wed, 13 May 2009 13:05:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=haftonim&postid=54 haftonim http://haftonim.blogfa.com/post-54.aspx http://haftonim.blogfa.com/post-53.aspx <p dir="rtl"><strong><img hspace="5" border="1" align="texttop" vspace="5" src="http://majeslami.persiangig.ir/KOW_4739.jpg" style="width: 346px; height: 451px; " /><font size="1">عکس: عباس کوثری</font></strong></p> <p dir="rtl"><font size="3"><strong>کافکا</strong><strong> </strong><strong>شک می</strong><strong>‌</strong><strong>کند، </strong><strong>هدایت</strong><strong> </strong><strong>مطمئن است</strong></font></p> <p dir="rtl">این گفت‌وگو برای مجله "ارژنگ" انجام شد ولی آن مجله تعطیل شد. به همین دلیل به خاطر احترام به آقای حدادِ نازنین هم که شده، با این‌که خیال داشتم دور کار مطبوعاتی را به‌کلی خط بکشم، آن را برای چاپ به فصلنامه‌ی "سینما و ادبیات" دادم که پیش از عید چاپ شد. و حالا با یک‌ ماه فاصله، به‌نظرم عرضة آن در وبلاگ شاید خالی از لطف نباشد. </p> <p dir="rtl"><strong>کافکا در ایران به لطف صادق هدایت خیلی زود شناسانده شد و به</strong><strong>‌</strong><strong>خصوص به واسطة آثار خود هدایت خیلی زود بر ادبیات معاصر ایران تاثیر گذاشت، ولی هدایت، کافکا را از فرانسه ترجمه کرده بود و زبان آثار کافکا به واسطة ترجمه از زبان دوم تا سال</strong><strong>‌</strong><strong>ها در ذهن بسیاری از فارسی</strong><strong>‌</strong><strong>زبانان با ابهام همراه بود. اینک به همت نشر <em>ماهی</em> (که بر ادبیات آلمانی متمرکز شده است) و علی</strong><strong>‌</strong><strong>اصغر حداد این فرصت فراهم شده که آثار کافکا را بدون واسطة زبانی دیگر بخوانیم. انتشار ترجمة جدیدی از «محاکمه» و نیز «مجموعه آثار کافکا» را بهانه</strong><strong>‌</strong><strong>ای قرار دادیم تا با حداد به گفت</strong><strong>‌</strong><strong>وگو بنشینیم. </strong></p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>از کلیشه‌ای‌ترین سؤال شروع می‌کنیم که بیوگرافی‌ست.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">متولد سال 23 هستم در قزوین.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>پس با آقای محمود حدادی (مترجم) همشهری هستید؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">ایشان پسردایی بنده هستند و آقای مهدی سحابی هم نوة عمة بنده. در آلمان جامعه‌شناسی خوانده‌ام. قریب بیست سال هم هست که در حوزة ترجمة ادبی هستم و بیست‌وپنج سال که در مؤسسة فرهنگی سفارت اتریش تدریس می‌کنم.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>تا چه سالی در آلمان تحصیل می‌کردید؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">چون وضع مالی خانواده چندان خوب نبود کمی دیر رفتم خارج. بیست‌وچهار ساله بودم. قبلش فراوان کتاب می‌خواندم و در عالم شعر بودم و داستان کوتاه می‌نوشتم. بعد هم رفتم سربازی و بعد هم خارج، تا سال 59. جنگ شروع شده بود که برگشتم.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>قبل از رفتن به آلمان به ادبیات علاقه‌مند بودید؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">علاقه‌ام اصولاً به ادبیات بود و جامعه‌شناسی‌خواندن‌ام هم بیش‌تر برای این بود که زبان یاد بگیرم و با یک سری آثار فلسفی آشنا شوم. این چیزی بود که در جامعه‌شناسی بهتر به‌دست می‌آمد. به نظرم ادبیات چیزی نیست که آدم در دانشگاه یاد بگیرد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>آن موقع هیچ دورنمایی از مترجم ادبی‌شدن داشتید؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">چرا. علاقة اصلی‌ام نوشتن بود و وقتی رفتم آلمان یک‌کم از نوشتن فاصله گرفتم و از همان موقع در ذهنم بود که به کار ترجمه بپردازم. به نوشتن هم همچنان علاقه دارم ولی نوشتن احتیاج به آسایش فکر دارد. نمی‌توانم هم کار کنم و هم بنویسم. نوشتن استمرار بیش‌تری می‌خواهد، ولی ترجمه را می‌شود گاهی با وقفه انجام داد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>جالب است که در فامیل‌تان این‌همه مترجم هست.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">خب آقای سحابی فقط مترجم نیست. هم نقاش است، هم عکاس، هم نویسنده. درضمن مترجم هم هست. در مورد خودم می‌توانم بگویم که شاید شکست در نویسندگی مرا مترجم کرد!</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>فضای خانواده هم ادب‌دوست بود؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">آری و نه. کودکی ما در محیط نسبتاً بستة قزوین گذشته، در خانواده‌ای بسیار مذهبی، ولی بارقه‌هایی از ادبیات و کتاب درش بوده. البته چیز مدرنی در زندگی ما نبود. در شانزده‌هفده سالگی آمدم تهران و تصادفی با دوستانی آشنا شدم که همه بیش‌وکم اهل کتاب و نقاشی و هنر بودند و ما هم جزو این‌ها بُر خوردیم و چیزهایی یاد گرفتیم.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>الان که به گذشته نگاه می‌کنیم از دید نسل ما دهة چهل یک دوران رویایی به‌نظر می‌آید و فکر می‌کنم شأن اجتماعی مترجم‌های ادبی سرشناس آن دوره می‌توانسته یک‌جور الگوی ذهنی بسازد. یک مترجم می‌توانسته حتی هم‌شأن یک نویسندة ادبی توی جامعه ارج و قرب داشته باشد. فضای دهة چهل چه‌قدر مؤثر بود که همچی تصوری از آیندة خودتان داشته باشید؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">تا حدودی مؤثر بود. آن دوره مترجم‌هایی مثل قاضی، دریابندری و دیگران نقش خیلی تعیین‌کننده‌ای داشتند. یادم است شعر «به آیندگان» برشت که ترجمه شد و ظاهراً یک شعر چهارصفحه‌ای بیش‌تر نیست، مدت‌ها برای ما موضوع بحث‌های بسیار طولانی بود. به‌آذین را فراموش نکنیم، <strong>دن آرام</strong>، <strong>ژان کریستف</strong>... دورانی بود که ترجمه خیلی می‌توانست تأثیرگذار باشد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>تا جایی که می‌دانم ترجمه از فرانسه خیلی زود شروع شد و ترجمه از انگلیسی هم از دهة بیست شروع می‌شود. اما ترجمه از آلمانی به نظرم از دهة چهل شروع شده.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">اولین کسانی که بعد از جنبش مشروطیت به فرنگ رفتند از خانواده‌های درباری و مرفه بودند و بیش‌تر عازم فرانسه می‌شدند. به انگلیس هم اگر کسی می‌رفت از خانوادة مرفه بود. آلمان کم‌تر کسی می‌رفت و اگر هم می‌رفتند زیاد اهل ادبیات نبودند. بیش‌تر یا اهل رشته‌های فنی بودند یا اهل سیاست.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>ادبیات روس هم البته بود.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">بله، روسیه هم که جای خود دارد. به هر حال ترجمه از آلمانی خیلی دیرتر شروع می‌شود و اولش هم با کارهای ضعیف. به تصور من ترجمة جدی از آلمانی تقریباً با انقلاب همراه است. وقتی نسل جدیدی که به آلمان رفته بودند برمی‌گردند. یک سری‌شان اهل ادبیات بودند و عده‌ای‌شان هم کاری گیرشان نیامد و به ترجمه روی آوردند. به همین دلیل هم هست که سر ادبیات آلمانی در ایران بدجوری کلاه رفته! به خاطر این‌که مثل گوشت قربانی، فراوان از زبان‌های دیگر ترجمه‌اش کرده‌اند. درحالی‌که فکر نکنم این اتفاق در مورد ادبیات فرانسه و انگلیسی زیاد افتاده باشد. ولی آثار ادبیات آلمانی را از فرانسه، انگلیسی، حتی از ترکی استانبولی ترجمه کرده‌اند و خب خیلی لطمه زده. البته بگویم که صادق هدایت و قائمیان را یک مقدار مستثنا می‌کنم. آن‌ها با این‌که از فرانسه ترجمه کردند ولی هنوز هم ترجمه‌هاشان خوب است.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>فکر نمی‌کنید جدی‌بودن مقولة ترجمه در دهة چهل یک مقداری برمی‌گردد به ناشران؟ ناشرانی مثل نیل، امیرکبیر و خوارزمی استانداردهایی را رعایت می‌کردند. بعد از انقلاب تعداد ناشران زیاد شد و این استانداردها به هم ریخت. مثلاً همزمان با مترجم‌های آلمانی‌زبان همچنان ترجمة ادبیات آلمانی از زبان‌های دیگر هم وجود دارد و خواننده زیاد نمی‌تواند براساس اسم ناشر تشخیص بدهد که ترجمه‌ای معتبر هست یا نه.  الان حرکتی که نشر ماهی دارد انجام می‌دهد حرکت خوبی‌ست ولی پانزده‌بیست سالی در بلبشو بودیم.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">درست است. در دهة چهل چندتا ناشر بیش‌تر نبود البته مترجم هم خیلی نبود و استانداردهایی رعایت می‌شد. امروزه هم تعداد خواننده زیاد شده، هم تعداد ناشر. البته این‌که می‌گویم خواننده زیاد شده، منظورم تیراژ کتاب‌های جدی نیست، بیش‌تر گرایش به کتاب‌های نوع دیگری زیاد شده. خواننده بیش‌تر شده ولی پخش شده و خیلی از ناشران، کتاب‌شناس نیستند، بلکه سرمایه‌ای دارند و به بازار کاغذ و چاپ و این حرف‌ها آشنا هستند. خودشان هم در مورد ترجمه صلاحیت قضاوت ندارند. مشاورانی دارند. ناشر دید ادبی ندارد. یک مقدار دید بازاری دارد و دید دیمی.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>حتی ديده مي‌شود كه ناشری وقتی می‌بیند یک ترجمه در دسترس نیست، ترجمه‌ای ضعیف‌تر از آن را به بازار می‌فرستد.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">این موارد هست. البته اسم نمی‌آورم ولی یکی از آثار هاینریش بل بود که قبلاً ترجمة بهتری ازش بود و بعد ترجمة ضعیف‌تری ازش آمد. مترجم اگر به ترجمة قبلی نگاه می‌کرد خیلی از اشتباهات را مرتکب نمی‌شد. ترجمة جدید هیچ اشکالی ندارد ولی به‌شرطی که مترجم دوم یک گام جلوتر باشد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>چیزی که باب شده نتیجة جمله‌ای‌ست که به شکل کلیشه نقل می‌شود. این‌که هر اثری باید هر سی سال یک بار دوباره ترجمه بشود. به نظرم این جمله سویه‌های منفی‌اش خیلی بیش‌تر از سویه‌های مثبتش خودش را نشان می‌دهد. هر سی سال یک بار قرار است چه اتفاقی بیفتد؟ قرار است چرخ را از نو اختراع کنیم؟ متأسفانه الآن حتی از مترجم‌های سرشناس این دوباره‌کاری‌ها را می‌بینيم.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">بله بعضی ترجمه‌ها خودشان کلاسیک می‌شوند. بارزترین مثالش<strong> دن کیشوت</strong> است با ترجمة قاضی. این کتاب چنان در ذهن اشخاص با این ترجمه جا افتاده که به نظر من ترجمة دیگری اصلاً ممکن نیست. شاید هم نواقصی داشته باشد ولی تصویر کتاب چنان با این ترجمه عجین شده که دگرگون‌کردن‌اش ممکن نیست. ولی یک سری کارها هم هست که ترجمه‌های قبلی‌شان خوب نیست هر چند مترجم‌ها اسم و رسمی داشته‌اند. مثلاً کاری که شاملو با <strong>دن آرام </strong>کرد به نظرم کاری بود ناسالم. برای پول بود. اشکالش هم ترجمه از زبان دیگر است. ما چون این کار را فراوان کرده‌ایم به نظرمان عادی می‌آید. غیرعادی‌ست که کاری را که به زبان روسی‌ست از فرانسه ترجمه کنیم. اهن و تلپ خیلی زیادی هم داشته باشیم. نگویيم ترجمه کرده‌ايم، بگویيم می‌خواستم به ایرانی‌ها داستان‌نویسی یاد بدهم. آن هم از کتابی که ترجمة خوبی ازش موجود بود.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>البته ترجمة به‌آذین هم از زبان فرانسه بود.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">بله. ولي ترجمة شاملو معلوم نبود ترجمه است یا می‌خواهد داستان‌نویسی یاد بدهد. یک مدتی هم روزنامه‌ها پر شد از این قضایا. شاملو را اسم می‌برم چون جایگاه رفیعی دارد به عنوان ادیب و شاعر. ولی این کارش از آن کارهای عجیب و غریب بود.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>من معتقدم مترجم باید کمی تواضع داشته باشد. تواضع از نظر حرفه‌ای، نه شخصی. مثلاً شاملو تسلطش به ادبیات عامه باعث می‌شد همة متن‌هاش پر از اصطلاحات عامیانه باشد. شاملو دچار نوعی ذوق‌زدگی بود نسبت به اصطلاحات عامیانه و  ضرب‌المثل.</strong> <strong>و این خواننده را مرعوب می‌کرد و خواننده فکر می‌کرد چه خوب که متن این‌قدر ایرانی‌ست.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">شاملو به عنوان یک ادیب و نویسندة<strong> کتاب کوچه</strong> برای من بسیار قابل احترام است. خصوصيات عجيب و غريبی داشت كه بدون آن‌ها هم هميشه مي‌توانست در روزنامه‌ها مطرح باشد، ولي مثل جوان خامي بود كه مي‌خواست با اين در و آن درزدن خودش را مطرح كند. از اين رفتارش واقعاً سر درنمي‌آورم. كتاب‌هايي كه ايشان ترجمه كرده - اصلاحاً مي‌گوييم ترجمه - ترجمه نيست. من اگر كار كس ديگري را ترجمه مي‌كنم، كار من نيست، من فقط يك ميانجي هستم. شاملو حاضر نيست اين نقش را بازي كند. بيش‌تر كار ديگري را اسباب نشان‌دادن خودش قرار مي‌دهد. چون در جهان سوم هستيم و ديگران از كارمان خبر ندارند، اين كار شدني‌ست. ولي اگر يك اديب فرانسوي با يك كار انگليسي اين كار را مي‌كرد چه بلوايي به پا مي‌شد. آقاي شاملو چون خيلي‌خيلي بزرگ هست، منِ كوچك جسارت مي‌كنم و نظرم را درباره‌اش عيان مي‌گويم.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>اولين نمونه‌كارهايي كه در دهة شصت انجام داديد و رسماً وارد حيطة ترجمة ادبي شديد چي بود؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">اولين رماني كه ترجمه كردم رماني‌ست به نام <strong>يعقوب كذاب </strong>اثر يورك بكر كه همان سال‌ها يك چاپي ازش شد، سريع هم فروش رفت و گم شد. گذشت تا بعدها نشر ماهي آن را دوباره چاپ كرد كه الان هم سه چاپش درآمده. كار بعدي اثري بود از آنا زگرز به اسم <strong>مرده‌ها جوان مي‌مانند</strong>. به نظرم كار جالبي بود ولي از نظر تجاري به‌شدت با شكست مواجه شد. اين كتاب دربارة انقلاب سوسياليستي در آلمان است و من اين را درست وقتي ترجمه كردم كه از نظر سياسي فضاش ديگر وجود نداشت. اگر اين كتاب پنج سال زودتر درمي‌آمد شايد تيراژ عجيب و غريبي پيدا مي‌كرد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>زماني بود كه مردم ديگر دوست نداشتند كارهاي سياسي بخوانند.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">بله، هر چند اين كتاب ويژگي‌هايي داشت كه براي من خيلي جالب بود و بعضي چيزهاش هم شبيه ماها بود. مثلاً خانواده‌اي كه تقسيم شده بود. يك پسرش جزو فاشيست‌ها بود و يك پسر ديگر عضو حزب كمونيست و آن يكي اصلاً سياسي نبود. دعواهاي اين‌ها مطرح بود و مسئلة فقر و تورم. برخي از چيزهاش شبيه بود به تلاطم‌هاي اول انقلاب.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>اصل كتاب مال چه دوراني‌ست؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">از لحاظ داستاني از سال 1918 شروع مي‌شود تا 1945. و كتاب در دهة پنجاه درآمده.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>فكر مي‌كنيد چه عواملي باعث شده كه ادبيات آلمان به اندازة ادبيات فرانسه و ادبيات روس طرفدار نداشته باشد؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">به گمان من يك مقدار برمي‌گردد به نوع عرضه‌اش، به ترجمه‌هاي نه‌چندان خوبي كه از آن‌ها هست. در حيطة زبان آلماني مترجمي مثل محمد قاضي نداشتيم. مترجمي مثل به‌آذين و دريابندري نداشتيم. كساني مثل فرامرز بهزاد صددرصد مترجم نبودند. او استاد دانشگاه بود، بعد هم رفت خارج و رو آورد به تنظيم لغت‌نامه. ترجمه‌هاي بسيار خوبي دارد ولي كارهايش آن‌قدرها زياد نيست و خيلي‌هاشان هم داستاني نيست. مثل كتاب نقد تئاتر برشت. مترجم خوب كم داريم، ترجمه‌هاي بد فراوان داريم، اين است كه ادبيات آلماني يك مقدار مهجور مانده. به من گفته مي‌شد كه توماس مان در ايران خواننده زياد ندارد. چون <strong>كوه جادو</strong> زياد مورد اقبال واقع نشد. اما من <strong>بودن بروكا </strong>را ترجمه كردم و الان سه چاپ درآمده و در اين دوره و زمانه كه كتاب قطور كم مي‌خوانند، بد نبوده. به نظرم اگر از كارهاي آلماني ترجمة خوب ارائه بشود مي‌تواند موفق باشد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>اين اتفاق مثلاً در مورد ادبيات آمريكاي لاتين افتاد و تبديل به يك موج شد.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">كه موج اولش ترجمه‌هاي بسيار خوبي بود. ممكن است الآن ترجمه‌ها آن‌قدرها خوب نباشد، ولي به پشتوانة همان ترجمه‌ها اقبالش را حفظ كرده.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>فكر مي‌كنيد چه‌ بخشي از ادبيات آلماني را خواننده‌هاي ايراني شناخته‌اند؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">خيلي كم. ادبيات آلماني جاي عرضه خيلي دارد. همين توماس مان هنوز مهم‌ترين كارش - <strong>دكتر فاستوس </strong>- به فارسي ترجمه نشده. يك نويسندة اتريشي داريم به نام روبر موزيل كه شاهكاري دارد دوهزار صفحه‌اي، هر چند ناتمام، كه در ادبيات جهان هم‌پاي پروست است. مي‌توانم مثل مثلثي را در نظرشان بگيریم كه ضلع سوم‌شان هم جيمز جويس است. اين كتاب اسمش فراوان اين‌جا و آن‌جا آمده. عنوانش را هم به شكل‌هاي مختلفي ترجمه كرده‌اند: «مرد بي‌شخصيت»، «مرد بي‌عرضه»... هنوز آثار كلاسيك در آلماني فراوان هست كه جاي ترجمه دارد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>خود شما چي باعث مي‌شود متني را براي ترجمه انتخاب كنيد؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">بيش‌تر شوق به كتاب‌هايي دارم كه در جواني خوانده‌ام و خاطره‌اش در ذهنم هست.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>پس اين شوق بايد باشد، نه؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">كار ترجمة خوب بدون اين شوق عملي نيست. الان از راه ترجمه نمي‌توان ارتزاق كرد و اگر شوقي نباشد كه اين كمبود مالي را جبران بكند، كار خوبي انجام نمي‌شود. </p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>بحث مالي‌اش يك‌طرف، حالت ديگر اين است كه خودتان را موظف بدانيد چيزي را كه توي آلمان مطرح است معرفي كنيد.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">مطرح‌بودن دو جور است. يك وقت هست كه بازار مي‌طلبد. مثلاً هر كسي كه جايزة نوبل ببرد كارهاش بلافاصله اين‌جا درمي‌آيد. بي‌‌اين‌كه بدانند خوب است يا نه. نفسِ مطرح‌بودن كافي نيست. بايد ارزش ادبي هم داشته باشد و به درد ما هم بخورد. برخي آثار خيلي محلي‌اند. گونتر گراس به نظرم اين‌طوري‌ست. مثلاً رمان <strong>قرن من</strong> خيلي آلماني‌ست. مي‌تواند براي آلماني‌ها خيلي مهم باشد ولي خوانندة ايراني چندان نمي‌تواند با اين كتاب ارتباط برقرار كند. موضوع جهاني نيست. برخلاف ماكس فريش. آثاري هستند كه درشان ذهنيت انساني مطرح مي‌شود. مسئلة عشق، مسئلة سرخوردگي‌ها، با يك بعد جهاني. اين‌ها به نظرم مهم‌اند. داستايفسكي خيلي روسي‌ست، ولي مي‌تواند احساس گناه را تعميم بدهد. ولي آثار گونتر گراس اين حالت را ندارد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>شايد مثل تفاوت شعر اخوان ثالث است با فروغ. يعني قابليت جهاني‌شدن. اين ويژگي به‌طور خاص در كافكا بارز است. يعني اين قابليت تعميم را دارد. يكي از دلايلش اين است كه كافكا فضاي داستاني‌اش را به فضايي مينيمال تقليل مي‌دهد و موقعيتي كه مي‌سازد قابل تعميم مي‌شود.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">دقيقاً. كافكا ظاهراً بخش اعظم آثارش دربارة يهودي‌هاست، ولي آن‌چه مطرح مي‌شود جهاني‌ست و هر كسي مي‌تواند خودش را در آن پيدا كند. از انسان به‌طور عام حرف مي‌زند.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>من هميشه دربارة زبان ادبي دو نويسنده مردد بوده‌ام و دليلش تشتتِ ترجمه‌هاي متعدد بوده، كه اغلب هم از زبان‌هاي ديگر انجام شده. يكي چخوف است و ديگري كافكا. وقتي ترجمة شما را از كافكا مي‌خواندم، حس مي‌كردم براي اولين بار مي‌توانم دربارة زبان كافكا قضاوت كنم. البته اعتراف مي‌كنم كه زبان كافكا به نظرم همچنان مبهم و نامشخص است. وقتي مقايسه‌اش مي‌كنم با زبان همينگ‌وي و جويس يا وولف، كه با او همزمان بوده‌اند، احساس مي‌كنم كافكا به آدم يك مدل مشخص از زبان ادبي نمي‌دهد. نظر شما چيست؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">اين‌كه مي‌گوييد در محتواي اثر است تا زبانش. زبان كافكا بسيار ساده است. شايد لغت معمولي گويا نباشد، ولي زبان ويژه‌اي نيست. چيزي كه مي‌گوييد به محتوا مربوط مي‌شود، چون كافكا اجازه نمي‌دهد هيچ‌چيز قطعيت پيدا كند. هر چيزي را كه مي‌گويد در لايه‌اي از حجاب مي‌پوشاند. جاهاي خالي مي‌گذارد و همين‌ها باعث مي‌شود چنين تصوري به‌وجود بيايد. نكتة زباني كافكا اين است كه برخي چيزها را كه ما به‌طور اغراق‌آميزي مي‌گوييم، او به شكل رئال مي‌گويد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>بگذاريد بيش‌تر توضيح بدهم. يك ويژگي آثار ادبيِ مدرنيستي زبان است. حتي وقتي همينگ‌وي ساده است،‌سادگي‌اش چشمگير است. ولي زبان كافكا بيش‌تر شبيه ادبيات پست‌مدرنيستي‌ الان است. خنثي است. شفاف است تا محتوايي را منتقل كند. خود زبان قرار نيست ديده بشود. درحالي‌كه زبان مدرنيست‌ها ديده مي‌شد، چه در پيچيدگي‌شان، چه در سادگي‌شان.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">اين واقعيت دارد. فراوان گفته شده كه آثار كافكا خواب‌گونه است. طوري‌ست كه انگار دارد خوابي را تعريف مي‌كند. براي بيان اين حالت، كافكا يك زبان بسيار رئال را انتخاب مي‌كند و جزئيات را توضيح مي‌دهد. پارادوكسي شكل مي‌گيرد بين يك واقعة سوررئال با زباني منطقي و دودوتا چهارتا. بله، راوي كافكا بسيار خونسرد است و اصلاً احساسات به خرج نمي‌دهد. راوي‌اش از همه‌چيز باخبر نيست، گهگاه بيرون ايستاده و قهرمان‌ها را نشان مي‌دهد. گهگاه مي‌رود تو. خيلي جاها نمي‌توانيد تشخيص بدهيد كه الان قهرمان حرف مي‌زند يا راوي.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>اين ويژگي‌اش هم مرا ياد چخوف مي‌اندازد. با يك منطق هندسي روبه‌رو نيستي. منطقي سيال و نامشخص دارد. كافكا هم همين‌طور است. خواب‌گونگي توي روايت است. روايت انگار با منطق ناشناخته‌اي جلو مي‌رود.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">يك چیز ديگر هم كه در كار كافكا فراوان است همان اصطلاحي‌ست که ما در شعر فارسي به‌اش می‌گوییم «تشخيص»، يعني اشيا نقش آدم‌ها را ايفا مي‌كنند. يعني جمله‌هاش عجيب به‌نظر مي‌آيد و خواننده ممكن است فكر كند كه مترجم اشتباه كرده. مثلاً مي‌گويد: «چيزي را كه ديشب نتوانست جواب بدهد امروز صبح جواب داد.» خواننده مي‌پرسد كي؟ فاعل جمله به‌نظر مبهم است. درحالي‌كه فاعل خود شب است. شب نتوانسته جواب بدهد، روز جواب داده. اين كاري‌ست كه كافكا زياد انجام مي‌دهد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>يعني روحي را به شب و روز نسبت مي‌دهد.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">بله<strong>.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>به منطق شعر شبيه است.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">البته در آلماني معلوم است فاعل جمله شب است. ولي در فارسي معلوم نيست. خواننده فكر مي‌كند مترجم كم آورده.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>اين بي‌تأكيدبودني كه دربارة كافكا صحبتش شد براي من به‌ويژه وقتي آشكار شد كه او را مقايسه كردم با نويسنده‌اي كه خيلي تحت تأثيرش بوده يعني صادق هدايت. وقتي هدايت را با كافكا مقايسه مي‌كنيم مي‌بينيم هدايت كافكا را باتأكيد مي‌كند. اتفاق‌هايي كه در جهان كافكا مي‌افتد عجيب ولي سيال و نامشخص‌اند ولي در جهان هدايت اتفاق‌ها ملموس، پررنگ و اكسپرسيونيستي‌اند. خيلي‌خيلي تأكيد دارد.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">اخيراً كتابي درآمده كه صادق هدايت را با كافكا مقايسه مي‌كند. يك ديد سطحي‌نگري هست كه اين دو را يكي مي‌گيرد و مي‌گويد هر كدام را كه بخواني كارت به خودكشي مي‌كشد! (خنده) از اين‌كه بگذريم، صادق هدايت از يك نظر در برخورد با كافكا برخوردی نبوغ‌آسا دارد. وقتي هدايت كافكا را به عنوان نويسنده‌اي بزرگ مي‌شناسد، هنوز فرانسوي‌ها هم كافكا را خوب نمي‌شناختند. يعني در شناخت كافكا از هيچ‌كس تقليد نكرده. درك نبوغ‌آساي خودش است. ولي چيزي كه اين دو نفر را براي من از هم جدا مي‌كند اين است كه هدايت دقيقاً در چيزي كه مي‌داند قاطع است. مي‌گويد با اين موافقم و با اين مخالفم. تا حدي قضاوتگر است كه انگار ايدئولوژي دارد و اين چيزي‌ست كه در كافكا مطلقاً وجود ندارد. هر چي كافكا شك مي‌كند، هدايت به خودش مطمئن است.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>البته چيزي كه هدايت را نجات مي‌دهد اين است كه عامدانه دچار پارادوكس مي‌شود. يعني اين قاطعيت‌ها در يك جهت نيست و دائم در تضاد است، و عشق به خودش با نفرت از خودش با هم تلفيق مي‌شود و به نظر من كار جالب‌تري كه مي‌كند تلفيق چيزهاي مختلف است با هم. او كافكا را با ادگار آلن‌پو و خيام و فرهنگ عامه مخلوط مي‌كند.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">دقيقاً. هدايت خيام خاص خودش را دارد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>تفسير خاص خودش از كافكا را با تفسير خاص خودش از بقية چيزها تركيب مي‌كند.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">خودش را در آن‌ها بازتاب مي‌دهد. مقداري از خودش را مي‌ريزد توي آن‌ها. توي كافكا هم همين كار را مي‌كند. در خيام هم همين‌طور. سعي مي‌كند كافكايي بسازد كه با خودش جور دربيايد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>مثال ديگر سهراب شهيد ثالث است. او هم تأثيري كه از چخوف مي‌گيرد همين‌جور است. شهيد ثالث در تمام زندگي‌اش هي مي‌گفت: «چخوف، چخوف، چخوف...» ولي ما چخوف را مي‌خوانيم و قرابتي با شهيد ثالث نمي‌بينيم. او چخوف را با ذهن خودش فيلتر مي‌كند و به رنگ مورد نظر خودش درمي‌آورد. توي آثار شهيد ثالث يك نگاه ايدئولوژيك وجود دارد كه در چخوف نيست. چخوف پيچيده است، با طنز جلو مي‌رود، نگاه كاريكاتوري وجود دارد. اين مورد بين هدايت و كافكا هم هست.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">تفسيرهايي كه هدايت از كافكا مي‌دهد تفسيرهايي‌ست كه با روحية خودش جور درمي‌آيد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>وقتي مي‌خواستيد</strong> مسخ<strong> </strong><strong>را ترجمه كنيد به خاطر ترجمة هدايت دچار عذاب وجدان نبوديد؟ چون به‌ هر حال هدايت شخصيت مهمي‌ست.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">نه، من به ترجمة او احترام مي‌گذارم. ترجمه‌اش ترجمة خوبي‌ست، هر چند نواقصي دارد كه يك مقدار به خاطر ترجمة فرانسوي كتاب است كه او از آن استفاده كرده.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>فرزانه طاهري هم </strong>مسخ<strong> </strong><strong>را ترجمه كرده.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">ظاهراً از انگليسي ترجمه كرده. من موقعي كه داستان‌هاي كوتاه را ترجمه مي‌كردم، ديدم چيز ديگري بود. از بعضی از داستان‌هاي كوتاه کافکا ده‌دوازده ترجمه هست. مي‌دانيد شاملو هم كافكا ترجمه كرده؟ متني به نام<strong> خارپشت</strong> را. منظورم اين است كه برخي از ترجمه‌هاي كافكا شكل تفنني دارد. من هم اگر نيم‌صفحه از كسي ببينم و خوشم بيايد، هوس مي‌كنم تفنني ترجمه كنم. يك مقداريش اين‌طوري بود. برخي ترجمه‌ها هم خوب نبود. من هدفم اين بود كه تمام اين آثار را ترجمه كنم. ديگر نمي‌توانستم بگويم <strong>مسخ</strong> را چون هدايت يا خانم طاهري ترجمه كرده‌اند بگذارم‌شان كنار. مي‌خواستم كتابي به دست بدهم از كافكا كه تمام كارهاش توش باشد. اين كتابي كه من كار كردم نظيرش در آلماني هم وجود ندارد، كه تمام كارهاي كوتاهش يك‌جا جمع شده باشد. آقاي محمدرضا خاني در گردآوري اين كتاب به من خيلي كمك كرد و بدون ايشان اين كار مقدور نبود.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>بحث ماكس برود مطرح مي‌شود. چه‌قدر تصويري كه امروز از كافكا داريم وابسته‌ است به تفسيري كه ذهن ماكس برود از كافكا داشته؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">الآن اصلاً نيست. الآن كافكاشناس‌هايي هستند كه خيلي از ماكس برود انتقاد مي‌كنند.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>مي‌دانم. ولي اين توي ترتيب فصل‌ها و تصميم‌هايي كه ماكس برود گرفته دخيل است.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">خب الآن دست‌نوشته‌هاي كافكا موجود است و در خود متن تغييرات زيادي وجود ندارد. در <strong>محاكمه </strong>اشاره كرده‌ام كه احتمالاً شك در مورد جاي يكي‌دو فصل است. در خود متن آن‌قدر نيست كه دگرگوني عظيمي رخ بدهد. بيش‌تر در نقطه ديد تفاوت هست. آن ديد مذهبي را كه ماكس برود به آثار كافكا مي‌دهد ديگران به آن شكل قبول ندارند. حالا اگر كتاب <strong>قصر </strong>دربيايد، تفسير ماكس برود هم كنارش هست.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>ترجمه‌اش در چه مرحله‌اي‌ست؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">در مرحلة غلط‌گيري.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>پس پروژة كافكا هنوز براي شما تمام نشده؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">نه، <strong>قصر </strong>را هم ترجمه‌ كرده‌ام و تمام شده. در <strong>قصر </strong>جدا از نظر ماكس برود نظر ديگران را هم گذاشته‌ام. و درنهايت كافكا چيزي از همة آن‌هاست. بعضي‌ها مي‌گويند پيشگوست، يعني چيزهايي را كه در دورة فاشيسم رخ داد پيش‌بيني كرده. بعضي‌ها مي‌گويند مذهبي‌ست، بعضي‌ها مي‌گويند ضدمذهبي‌ست. و دليلش اين است كه قطعيت ندارد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>آن ويژگي زباني كافكا در برخورد خوانندة امروزي هم خودش را نشان مي‌دهد. خيلي از آثار اوايل قرن بيستم ممكن است الآن فقط به ديد تاريخ ادبياتي قابل برخورد باشند، درحالي‌كه كافكا شايد آن‌قدر جلوتر از زمان خودش است كه الآن ما به‌راحتي مي‌توانيم باهاش ارتباط برقرار كنيم و اين‌قدر جهان‌شمول كه تغييرات اجتماعي تأثيري توي رابطة خواننده با آثارش ايجاد نكرده.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">متن كوتاهي دارد به نام <strong>پيك‌ها </strong>دربارة كساني كه خودشان مي‌توانند انتخاب كنند كه پيك باشند يا پادشاه. به شيوة كودكان همه‌شان خواسته‌اند كه پيك باشند و از آن زمان توي دنيا دارند مي‌گردند و پيام‌هاي بي‌معني‌شده‌اي را تكرار مي‌كنند چون ديگر پادشاهي نيست. دوست دارند اين كار عبث را رها كنند ولي به خاطر قسمي كه خورده‌اند ادامه مي‌دهند. اين چكيدة فلسفة نيچه‌ست، چكيدة مسئلة امروز جهان غرب است. يعني انساني رها كه هزاران سؤال مي‌كند و جهان پيرامونش يا جواب نمي‌دهد يا جواب مغشوش مي‌دهد يا جواب ضد و نقيض مي‌دهد. اين آدم ماييم. انسان امروزي‌ست كه دنبال يك مرجع مي‌گردد و آن را پيدا نمي‌كند.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>اين‌طوري كه نگاهش مي‌كني چه‌قدر شبيه داستايفسكي‌ست.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">يكي از چيزهايي كه مي‌شود در مورد آثارش حرف زد مسئلة دايره‌ست، اما نه يك دايرة بسته، يك دايرة فنرمانند كه به صورت هزارتو دور خودش مي‌چرخد و خواننده را با خودش مي‌برد. مثلاً در <strong>قصر</strong> قهرمان قصر را مي‌بيند و به نظرش يك راه سرراست به سمت قصر هست. راه مي‌افتد و دور مي‌گردد و در تمام طول رمان او دارد دور قصر مي‌گردد و به آن‌جا كه مي‌خواهد نمي‌رسد. در يكي از داستان‌هاش به نام <strong>لانه </strong>قهرمان داستان كه يك حيوان است خودش را از جهان بيرون صددرصد ايزوله مي‌كند و به جهاني پناه مي‌برد كپسول‌مانند كه نهايت امنيت را به‌اش بدهد و در وسواس اين كه اين امنيت را مدام بيش‌تر كند به ناامني بيش‌تري مي‌افتد و دست‌آخر به آن‌جا مي‌رسد كه در مركز خطربودن از همه‌جا امن‌تر است! توي اين داستان منطق پيداكردن امنيت و رفتن به دل ناامني شكلي دايره‌وار دارد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>درست است كه ادبيات آلماني جسته‌گريخته در فارسي انعكاس پيدا كرده، ولي شخصاً زياد برخورد نكرده‌ام با ادبيات ناتوراليستي. آيا چيزي كه در ادبيات فرانسه با زولا شروع مي‌شود و در ادبيات آمريكا با زبان سياهپوستي فاكنر خودش را نشان مي‌دهد در ادبيات آلماني وجود دارد؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">آن‌قدر برجسته نيست. خود توماس مان <strong>بودن ‌بروك </strong>را كتاب ناتوراليستي مي‌داند.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>ولي خيلي اغراق‌آميز نيست.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">نه.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>نمونه‌هايي خلق شده كه زبان ديالوگ‌ها شكسته باشد؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">نه. اصلاً زبان آلماني مناسب اين كار نيست. لهجة محلي هست، عناصري از زبان محلي را در <strong>طبل حلبي </strong>گونتر گراس مي‌بينيد. ولي زبان شكسته نه. و همين هم ترجمة مثلاً هاينريش بل را سخت مي‌كند. قهرمان‌هاي هاينريش بل آدم‌هاي كوچه و خيابان هستند. ولي لغات‌شان چون شكسته نمي‌شود نمي‌تواني شكلي را در فارسي پيدا بكني كه او را استاد دانشگاه نكند. براي همين حتي بهترين ترجمه‌هاي بل در فارسي هم اين مشكل را دارند. اگر زياد جملات را بشكنند از اين ور سقوط مي‌كنند و اگر نكنند از آن ور. سخت است.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>تصويري كه از ادبيات آلمان در ذهن من هست تصويري بافاصله است. هيچ‌وقت كاملاً خودماني نمي‌شود.</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">بله. آن چيزي كه در ادبيات آمريكايي مي‌توانيد پيدا كنيد در آلماني پيدا نمي‌كنيد.</p> <p dir="rtl" align="justify"><strong>توي فرهنگ‌شان هم احتمالاً اين‌طور است. آيا آن گرايشي كه فيلم‌هاي آمريكايي به سمت ناسزاگويي داشته‌اند در آلمان بوده؟</strong></p> <p dir="rtl" align="justify">راستش من در مورد سينما نمي‌توانم بگويم. ولي زبان آلماني به لحاظ فحش زبان بسيار فقيري‌ست!</p> <p align="justify"> </p> Sat, 18 Apr 2009 10:03:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=haftonim&postid=53 haftonim http://haftonim.blogfa.com/post-53.aspx http://haftonim.blogfa.com/post-52.aspx <div align="justify"> <img style="WIDTH: 487px; HEIGHT: 168px" height="151" hspace="5" src="http://majeslami.persiangig.com/image/222.jpg" width="485" vspace="5" border="1" /><br />1. <strong>اخراجی‌های 2</strong> طی پانزده روز حدود سه میلیارد فروخته.<br />2. مردم برای تماشای یوسف پیامبر سر و دست می‌شکنند.<br />3. مهران مدیری در نازل‌ترین سطح تکنیکی (با ایده‌های بارور نشده) همچنان مورد توجه است.<br />4. کیوسک‌های روزنامه‌فروشی پر از نشریات نازل است، از زردهای سنتی، تا زردهایی با کاغذ گلاسه و پررنگ‌ولعاب.<br />5. رانندگی ایرانی‌ها همچنان دیوانه‌وار است. طی تعطیلات نوروز حدود پانصد نفر در جاده‌ها جان خود را از دست داده‌اند و همه خوشحال‌اند که این آمار به نسبتِ سال‌های پیش کم‌تر است.<br />6. موسیقیِ رپِ ایرانی تمام ماشین‌های مسافرکش را به اشغال خود درآورده. ناهنجاریِ این موسیقی به‌خوبی تجسم‌بخشِ سلیقه عمومی جامعه‌ ایرانی‌ست.<br />7. سطح کتاب‌خوانی و تیراژ کتاب در ایران در نازل‌ترین سطح ممکن است.<br />8. استادیوم‌های فوتبال ایران سال‌هاست در اشغالِ ناسزاهاست. در بازی ایران و عربستان از دقیقه 75 (پس از گل عربستان) جمعیت شروع می‌کنند به عکس‌العمل‌ نشان‌دادن. (ابتدا علی کریمی را تشویق می‌کنند و بعد دایی را به حیاکردن و رهاکردن فرامی‌خوانند). درحالی‌که هنوز بازی تمام نشده و حتی گل مساوی ایران می‌تواند بسیار تعیین‌کننده باشد. تنها چند دقیقه پیش از گل عربستان همین جمعیت یکپارچه دایی را تشویق می‌کردند.<br />9. سیزده‌بدر ایرانی یعنی انباشتگیِ زباله در تمام فضاهای سبز. (همچنان‌که چهارشنبه‌سوری یعنی انفجار، دود و آلودگی صوتی).<br />10. در و دیوارِ ابنیه تاریخی کاشان پر از یادگاری‌ست؛ با ماژیک، مداد، خودکار، و چاقو و تیزی‌های دیگر. اغلب یادگاری‌ها تاریخ‌ جدید دارند (از سال 85 به بعد). باغ فین کاشان در یکی از روزهای عید پر از جمعیتی انبوه است. مردم همه فضاها را پرکرده‌اند. دم ورودی حمام فین صفی دراز تشکیل شده. دقایقی طول می‌کشد که از این صف بگذری و وارد حمام شوی. وقتی می‌روی تو، از این‌ همه زیبایی (آن فضاهای تودرتوی شگفت‌انگیز) دهانت از حیرت باز می‌ماند. هم‌زمان دم خروجیِ حمام، زنی بچه‌هایش را به سمت بیرون هدایت می‌کند. خطاب به آن‌ها می‌گوید: «<em>بیا این همه گفتین بریم، بریم... دیدید هیچی نیست... فقط به درد قایم‌موشک‌بازی می‌خوره</em>!»<br /> </div><p></p> <p>آیا میان این اتفاق‌ها رابطه‌ای نیست؟</p> <p></p> <p><strong><img style="WIDTH: 509px; HEIGHT: 291px" height="351" hspace="5" src="http://majeslami.persiangig.ir/image/225.jpg" width="505" align="textTop" vspace="5" border="1" /></strong></p> <p><strong>نیمه‌ی پُرِ لیوان:</strong></p> <p dir="rtl"><strong>1.        </strong>دریاچه نمک و بالا رفتن از تپه‌های روان شگفت‌انگیز بود.</p> <p dir="rtl"><strong>2.       </strong>تماشای آسمانِ شب در کویر به‌یادماندنی بود.</p> <p dir="rtl" align="justify">3.      خانه‌ی «طباطبایی‌ها» در کاشان زیباترین خانه‌ای‌ست که در زندگی‌ دیده‌ام. از دیدنش همان‌ حسی را داشتم که ده سال پیش با دیدنِ شهر ونیز دچارش شده بودم. نکته عجیبِ ونیز این است که با شهری روبه‌رو می‌شوی که مثل ماکتِ‌ یک استودیوی فیلمسازی‌ست ولی هنوز آدم‌ها در آن زندگی می‌کنند. در مواجهه با کلیساهای فلورانس چنین حسی نداری. تحسین‌شان می‌کنی ولی حس همدلی در آدم ایجاد نمی‌کنند. وقتی پا به میدان نقش‌ جهان می‌گذاری و با کاخ عالی‌قاپو روبه‌رو می‌شوی، نمی‌توانی در مقابل این عظمت لب به تحسین نگشایی. ولی خانه «طباطبایی‌ها» نه‌فقط ستایش‌برانگیز است، بلکه تخیل آدم را هم تحریک می‌کند. بی‌اختیار به کسانی فکر می‌کنی که در این فضاها صبح از خواب بیدار می‌شدند و اوقات خود را در آن می‌گذراندند. این نمونه‌ای متعالی از مفهوم خانه است؛ به آدم اجازه‌ی قضاوت نمی‌دهد. زیبایی‌اش همگن و یکدست است. همه‌چیزش با هم جور است. اتاق‌هایی پر از سایه‌روشن، حیاط‌هایی امن و ایمن، سرداب‌هایی پر از آرامش؛ مستقل و خودکفا.  از درِ خانه که وارد می‌شوی دیگر تو را به دنیای بیرون کاری نیست. در این مفهوم، خانه پناهگاه است. استعاره‌ای از جهانِ بیرون (در کلیت‌اش)، و فارغ از آن.</p> <p dir="rtl"><img style="WIDTH: 507px; HEIGHT: 282px" hspace="5" src="http://majeslami.persiangig.com/image/226.jpg" align="textTop" vspace="5" border="1" /></p> <p dir="rtl"><img style="WIDTH: 506px; HEIGHT: 317px" height="341" hspace="5" src="http://majeslami.persiangig.com/image/227.jpg" width="461" align="textTop" vspace="5" border="1" /></p> <p dir="rtl" align="justify">همین‌جاست که ناگهان به معماری فکر می‌کنی که آن را ساخته، با چه عزم و تبحری. و آن‌که آن را سفارش داده؛ خوب می‌دانسته چه می‌خواهد...</p> <p dir="rtl" align="justify"> شاید مشکل ما این است که نمی دانیم چه می خواهیم.<br /><br /><font color="#ff0000">بعد</font><font color="#ff0000">التحریر: </font>حالا که بحث معماری پیش آمد لازم است اشاره کنم به برنامه‌ای به نام «ماجراجویی در معماری» که چند هفته‌ای‌ست یکشنبه‌شب‌ها از بی‌بی‌سی پخش می‌شود و یکی از جذاب‌ترین مستندهایی‌ست که دیده‌ام؛ مستندی که به همه جای جهان  سرک می‌کشد تا آثاری از گذشته‌های دور تا دوران معاصر (کلاسیک و مدرن) را تحلیل کند. از حلبی‌آبادهای هندوستان تا شهر شگفت‌انگیز برازیلیا و آسمان‌خراشی در نیویورک و مسجدی در سوریه؛ همراه با روایتگری که شور و شوقش در برخورد با انواع بناها هرگز فروکش نمی‌کند و خوب می‌داند هر اثری را از چه زاویه‌ای به نمایش بگذارد. با متنی بسیار جذاب که خیلی هم خوب ترجمه شده.</p> Sat, 04 Apr 2009 20:41:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=haftonim&postid=52 haftonim http://haftonim.blogfa.com/post-52.aspx http://haftonim.blogfa.com/post-51.aspx <p align="left"><br /></p><p><img height="389" width="389" src="http://www.pacificbulbsociety.org/pbswiki/files/Nothoscordum/Nothoscordum_bivalve_flower_rear.jpg" /></p><p align="justify"> در این نخستین سالگرد تولد «هفت و نیم»، سال نو را به همه بازدیدکنندگان (از جمله تمام دوستان عزیزی که پیشاپیش پیام فرستاده بودند) تبریک می گویم. امیدوارم برای همه سال خوب و پرباری باشد.<br /><br /><font color="#ff0000">بعدالتحر</font><font color="#ff0000">یر:</font>  امشب (یکشنبه) ساعت 8 اولین قسمت مستند «شرق، دیوار، آفتاب» رامین حیدری فاروقی  از شبکه یک پخش شد. گویا قرار است چند قسمت دیگرش هم (احتمالا در همین ساعت) در ایام عید پخش شود. مستند زیبایی‌ست.<br /><font color="#ff0000">بعد</font><font color="#ff0000">التحریر 2:</font> شاید این بامزه‌ترین سوتی تلویزیون در نوروز باشد. امشب (چهارشنبه پنجم) در «مستند 4» فیلمی دارد پخش می‌شود درباره کوروساوا که در آن  «motion picture» را «فیلم حرکتی» ترجمه کرده‌اند!<br />فیلم ادامه دارد: «کابوی» را هم «گاوباز» ترجمه کرده‌اند (بحث شخصیت فیلم «هفت دلاور» است): «جیمز کابرن نقش گاوبازی را بازی می‌کند که ...»!<br />سوتی‌ها ادامه دارد: فیلم می‌گوید کسی که در فیلم «کاگه‌موشا» دستیار کوروساوا بوده [منظور حمایت‌کننده مالی فیلم بوده] دوست جرج لوکاس، فرانسیس کاپلر بوده [منظور کوپولاست]!<br />سوتی بعدی: نام فیلمی از کوروساوا «آرزوها»ست! [منظور «رویاها»ست].<br />سوتی بعدی: فیلم می‌گوید: نمایشنامه‌های شکسپیر شبیه شرایط ژاپن در دوران جنگ جهانی‌ست [منظور این است: «نمایشنامه‌های شکسپیر شبیه تاریخ ژاپن است»]<br />- به خدا این‌ها را از خودم درنیاورده‌ام. سوتی‌ها قطعاً خیلی بیش‌ از این‌هاست. تازه، فقط مترجم مقصر نیست. گویا هیچ‌کدام از دوبلورها، مدیر دوبلاژ و تهیه‌کننده برنامه در عمرشان عکسی ار کوپولا ندیده‌ بوده‌اند. چون اسم «کاپلر» روی تصویر آشنایی از کوپولا می‌آید. </p> Fri, 20 Mar 2009 12:08:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=haftonim&postid=51 haftonim http://haftonim.blogfa.com/post-51.aspx http://haftonim.blogfa.com/post-50.aspx <p dir="rtl"><img hspace="5" height="521" border="1" align="texttop" width="388" vspace="5" style="width: 388px; height: 521px;" src="http://i43.tinypic.com/2eelpaw.jpg" /></p> <p align="justify" dir="rtl">از یک نظر این نمایش برایم شبیه فیلم <strong>بی‌پولی</strong> نعمت‌اله بود، چون اجرا خیلی خوب بود ولی با ساختار متن مشکل داشتم. نویسنده شخصیت‌های زیادی را معرفی می‌کند و می‌کوشد برای هر کدام از آن‌ها خرده‌داستان داشته باشد. همه خرده‌داستان‌ها با هم موازی می‌شوند و فضای نسبتاً مشابهی را در متن اشغال می‌کنند، شخصیت‌ها هم‌وزن می‌شوند و متن تمرکز خود را از دست می‌دهد. نتیجه این‌که در هر موقعیت جدیدی ماجرای جدیدی فاش می‌شود که قرار است به شخصیت‌ها عمق بدهد، ولی از نیمه به بعد تماشاگر وسوسه می‌شود خودش را کنار بکشد و از تعقیب ماجراها دست بکشد. خرده‌داستان‌ها خیلی خوب عرضه می‌شوند ولی تعددشان به کلیت درام آسیب می‌زند چراکه لزوماً در امتداد همدیگر نیستند. در کار درام‌نویسان کلاسیک این خرده‌داستان‌ها حتماً باید با هم پیوند برقرار کنند و همدیگر را تشدید کنند و متن با یک نقطه اوج چشمگیر به پایان‌بندی برسد. ولی این‌جا نوعی گرایش مدرن در همسنگ‌کردن خرده‌داستان‌ها و یکنواخت شدن ریتم نمایش به چشم ‌می‌خورد که با درام‌محور بودن متن چندان هم جهت نیست. (روایت می‌توانست با خرده‌داستان‌ها برخورد مینیمال داشته باشد یا بازیگوشانه رفتار کند، ولی متن کاملاً جدی‌ست و همه‌چیز را [شاید زیادی] جدی می‌گیرد.)</p> <p align="justify" dir="rtl">از سوی دیگر گرایش به «حرف‌زدن» را هنوز می‌توان در متن تشخیص داد. و این گرایش وقتی مسئله‌ساز می‌شود که به یارکشی از میان شخصیت‌ها می‌انجامد. داستان درباره عده‌ای زن است که برای زیارت به مشهد رفته‌اند و مسئول تور مسافرتی زنی‌ست که به اشکال مختلف بر خباثت‌اش تاکید می‌شود. همه شخصیت‌های دیگر با خرده‌داستان‌های‌شان مجالی برای ایجاد همدلی پیدا می‌کنند ولی نویسنده چنین فرصتی را از این شخصیت دریغ می‌کند. چنان عامدانه و باعداوت که انگار هدف اصلی این نمایش افشای خباثتِ این شخصیت است. کاری به دنیای بیرون نداریم، نویسنده در چنین فضای رئالی باید از احساسات شخصی‌اش فاصله بگیرد و شخصیت‌ها را بدون پیش‌داوری نگاه کند. خرده‌داستانِ ناپدید‌شده‌ی این شخصیت شاید می‌توانست نقطه اوج این نمایش باشد.</p> <p align="justify" dir="rtl"><img hspace="5" height="373" border="1" align="texttop" width="328" vspace="5" style="width: 328px; height: 373px;" src="http://i41.tinypic.com/2a9xpjs.jpg" /></p> <p align="justify" dir="rtl">به‌لحاظ اجرا اما علیرضا نادری نسبت به کارهای قبلی‌اش به شیوه‌های مبتکرانه‌تر و خلاقانه‌ای روی آورده. نمایش پشت شیشه‌ای سرتاسری اجرا می‌شود که میان تماشاگران و صحنه فاصله می‌اندازد و تماشاگران با هدفون دیالوگ‌ها را گوش می‌کنند (‌نوعی فاصله‌گذاری جذاب). روابط شخصیت‌ها بسیار گرم و پویا از آب درآمده (هرچند تا آخر هم از برخی نسبت‌ها سردرنمی‌آوریم!). دیالوگ‌ها (همچنان که از نادری انتظار داریم) درخشان و بازی‌ها یکدست و بسیار چشمگیر است. به‌خصوص افسانه ماهیان (در نقش همان شخصیت خبیث) و بهناز جعفری (در نقشی کاملاً متفاوت از بسیاری از نقش‌هایش که در آن‌ها نوعی حجب و معصومیت دیده می‌شد). بقیه هم به همین اندازه خوب‌اند. طراحی صحنه هوشمندانه و میزانسن‌ها ماهرانه است. همچنین بروشور نمایش با عکس‌های (مثل همیشه) فوق‌العاده‌ی شکوفه هاشمیان به‌یادماندنی‌ست.</p> <p align="justify" dir="rtl"><img hspace="5" height="310" border="1" align="texttop" width="405" vspace="5" style="width: 405px; height: 310px;" src="http://i40.tinypic.com/1zfmrsy.jpg" /></p> <p align="justify" dir="rtl">در شرایطی که اغلب نویسنده‌ها نمی‌دانند چگونه متن‌شان را گسترش دهند، چه حیف که «کوکوی کبوتران حرم» از گسترش زیاده‌ازحد آسیب دیده.</p> <p align="justify" dir="rtl">[عکس‌ها: شکوفه هاشمیان]</p><p style="text-align: justify;" dir="rtl"><link rel="File-List" href="file:///C:\DOCUME~1\AFTN-M~1\LOCALS~1\Temp\msohtml1\01\clip_filelist.xml" /><!--[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:PunctuationKerning/> <w:ValidateAgainstSchemas/> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables/> <w:SnapToGridInCell/> <w:WrapTextWithPunct/> <w:UseAsianBreakRules/> <w:DontGrowAutofit/> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument> </xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml> <w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"> </w:LatentStyles> </xml><![endif]--><style>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"B Mitra"; panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0; mso-font-charset:178; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:24577 -2147483648 8 0 64 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</style><!--[if gte mso 10]> <style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;} </style> <![endif]--> <link rel="File-List" href="file:///C:\DOCUME~1\AFTN-M~1\LOCALS~1\Temp\msohtml1\01\clip_filelist.xml" /><!--[if gte mso 9]><xml> <w:WordDocument> <w:View>Normal</w:View> <w:Zoom>0</w:Zoom> <w:PunctuationKerning/> <w:ValidateAgainstSchemas/> <w:SaveIfXMLInvalid>false</w:SaveIfXMLInvalid> <w:IgnoreMixedContent>false</w:IgnoreMixedContent> <w:AlwaysShowPlaceholderText>false</w:AlwaysShowPlaceholderText> <w:Compatibility> <w:BreakWrappedTables/> <w:SnapToGridInCell/> <w:WrapTextWithPunct/> <w:UseAsianBreakRules/> <w:DontGrowAutofit/> </w:Compatibility> <w:BrowserLevel>MicrosoftInternetExplorer4</w:BrowserLevel> </w:WordDocument> </xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml> <w:LatentStyles DefLockedState="false" LatentStyleCount="156"> </w:LatentStyles> </xml><![endif]--><style>/*<![CDATA[*/ <!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 90.0pt 72.0pt 90.0pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> /*]]>*/</style><!--[if gte mso 10]> <style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;} </style> <![endif]--> </p><p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><font size="2"><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">بعدالتحریر:</span></font></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><font size="2"><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">حالا که این نوع تعریف فاصله‌گذاری برای دست‌کم عده‌ای مسئله‌ساز شده، بد</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">نیست جمله‌ای را از مانیفست نئوفرمالیست‌ها (مقاله کریستین تامپسن/"مفاهیم</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">نقد فیلم/ ص 53) نقل ‌کنم</span><span dir="ltr" style="font-family: Tahoma;">:<br /> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">«روایت می‌تواند خودافشاگری‌اش</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span dir="ltr" style="font-family: Tahoma;">[self-consciousness] </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">زیاد یا کم باشد، یعنی این‌که چقدر اعتراف می‌کند که</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">اطلاعات روایی را برای مخاطب هدایت می‌کند. اشاره مستقیم به نقش یک شخصیت،</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">استفاده از ضمیر "شما" یا اصطلاحات مشابه توسط راوی [یعنی همان ترفند</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">برشت]، حرکت‌های دوربین غیرسوبژکتیو [مدل فون‌تری‌یه و داردن‌ها] برای</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">نشان دادنِ جزئیات مهم - با این شگردها یا موارد مشابه، روایت تا حدی خودش</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">را افشا می‌کند.» اشاره‌های داخل کروشه از نگارنده است</span><span dir="ltr" style="font-family: Tahoma;">.<br /> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">این بحث را</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">طبعا می‌توان از روایت به اجرا نیز تعمیم داد. از دید من "فاصله‌گذاری</span><span dir="ltr" style="font-family: Tahoma;">" </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">عملا همان افزایش سطح خودافشاگری در اثر هنری‌ست که می‌تواند جلوه‌های</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">متفاوتی داشته باشد. در سینما می‌تواند جدا از متن در بازیگری، تدوین،</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">فیلم‌برداری، طراحی صحنه و موسیقی نمود پیدا کند و در تئاتر هم در</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">بازیگری، طراحی صحنه، موسیقی و میزانسن. طبعاً افزایش خودافشاگری همواره</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">نتایج یکسانی ندارد. مدرنیست‌ها هنر را جدی می‌گرفتند و بر "مفاهیم" تکیه</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">می‌کردند. پست‌مدرن‌ها بازیگوشانه خودافشاگری می‌کنند. "ارجاع" در</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">پست‌مدرنیزم یکی از همین بازیگوشی‌ها و درنتیجه نوعی خودافشاگری‌ست</span><span dir="ltr" style="font-family: Tahoma;">.</span></font></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><font size="2"><span lang="AR-SA" style="font-family: Tahoma;">نکته دیگری که شاید گیج</span><span lang="AR-SA" dir="ltr" style="font-family: Tahoma;"> </span><span lang="FA" style="font-family: Tahoma;">کننده به نظر برسد عدم تطابق متن و اجراست. در ایران این جمله را زیاد می شنویم که اجرا از درون ظرفیت های متن نشات می گیرد. در خیلی از آثار این اتفاق می افتد. ولی چنین امری لزوما ضروری نیست. نمونه بارزش فیلم های ازوست. سبک اجرایی ازو جدا از متن (به قول بوردول با سرسختی) شکل می گیرد و به متن تحمیل می شود. اگر داستان فیلمی مثل <strong>آخر بهار</strong> را بشنویم, (و فیلمی از ازو ندیده باشیم) تصویری از داستان در ذهن مان شکل می گیرد که ربط چندان به شکل اجرایی فیلم ازو ندارد. شاید تمام صاحب سبک های سرسخت کم و بیش چنین باشند. (هارتلی می گوید فیلم نامه هایش را به شکل دراماتیک می نویسد و به شکل غیردراماتیک اجرا می کند/نقل به مضمون).</span></font></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><font size="2"><span lang="FA" style="font-family: Tahoma;">نمونه دیگر فون تری یه است. اگر داستان «شکستن امواج» را درنظر بگیریم، کاملا شبیه فیلم های دهه شصت از نوع برگمانی ست. حتی بازی بازیگران (به خصوص امیلی واتسن) هم به شکل واقع گراست. ولی استفاده از دوربین متحرکِ بسیار جلب توجه کننده (بدون دغدغه متنی) و جامپ کات، نوعی استراتژی تعدیل کننده است. توجه می کنید در این مدل دلیلی ندارد که تمام عناصر اجرایی همجهت باشند. این عامل تعدیل کننده می تواند موسیقی باشد (مثل تکرار موتیف وار موسیقی در آثار ازو بدون توجه به اوج و فرود داستان)، یا طراحی صحنه (داگ ویل)، یا بازیگری (بازی های سرد شابرول).</span></font></p><p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><font size="2"><span lang="FA" style="font-family: Tahoma;">علیرضا نادری در <strong>کوکوی کبوتران... </strong>تقریبا همین کار را کرده. متن را کاملاً رئالیستی شکل داده و ترفند اجرایی اش را (شیشه جداکننده و گوشی ها و غیره) به متن اضافه کرده. درواقع نادریِ کارگردان در مقابل نادریِ نویسنده قد علم کرده. کافی بود نویسنده کمی عقب نشینی می کرد, به بازیگوشی تن می داد, از گسترش خرده داستان ها (کمی) طفره می رفت, حرف هایش را این قدر جدی نمی گرفت... تا تعامل میان متن و اجرا کامل می شد.</span></font></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="FA" style="font-family: Tahoma;"><font size="2">استراتژی متن و اجرا کاملا یکی نیست. متن می کوشد تصویری تمام و کمال بسازد, و اجرا می کوشد در عین ایجاد همدلی, (با ترفندهایش) کمی فاصله ایجاد کند و این همدلی را تعدیل کند.</font></span></p><p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="FA" style="font-family: Tahoma;"><font size="2"><font face="Tahoma">طبعا فاصله گذاری نادری از نوع امیررضا کوهستانی در «تجربه های اخیر» در تمام زمینه ها (بازی ها، طراحی صحنه، عناصر صوتی نیست)، از جنس «مانیفست چو» رحمانیان هم نیست (حضور نوازندگان در تمام مدت در گوشه صحنه). اما حرکتی ست به سمت فاصله گرفتن از یک استراتژی کاملا رئالیستی.</font></font></span></p><p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"><span lang="FA" style="font-family: Tahoma;"><font size="2"><font face="Tahoma">البته این احتمال هست که نادری این شیشه را همان دیوار چهارم فرض کرده باشد؛ پنجره ای که از پشتش شخصیت ها را نگاه می کنیم)؛ یعنی ترفندی همان قدر رئالیستی که متن. </font></font></span><font size="2">اما درعمل این ترفند استیلیزه از آب درآمده: این زاویه دیدی ناممکن به نظر می رسد، و امکان کم و زیاد کردن ولوم صدا خودافشاگرانه است، انعکاس تصویر تماشاگر در شیشه روبه رو هم همین طور.</font></p> <p dir="rtl" style="text-align: right; direction: rtl; unicode-bidi: embed;"></p> Fri, 13 Mar 2009 09:38:18 GMT http://commenting.blogfa.com/?blogid=haftonim&postid=50 haftonim http://haftonim.blogfa.com/post-50.aspx